Taşeronlara Verilen Avanslar

Yıllara sâri inşaat ve onarım faaliyetinde bulunan işletmeler tarafından, taahhüt konusu inşaat ve onarım işinin bir kısmının ya da tamamın alt taşeronlar vasıtasıyla yapılmak istenmesi halinde alt taşeronlara verilecek olan avanslar bu hesap aracılığıyla izlenir. Taşeronlara bu işler için avans ödemesi yapıldığında bu hesabın borç tarafına kayıt yapılırken, Taşeronlar tarafında avansların iade edilmesi veya herhangi bir şekilde son bulması halinde bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Yıllara sâri inşaat işinin esas yüklenicisi tarafından bu işin alt yüklenicilerine kısmen devredilmesi veya hizmet alımı yöntemiyle iş yaptırılması halinde bunlara verilen avanslar üzerinden tevkifat işlemleri yapılır.

2. 02

   Yabancı para cinsinden verilen avanslar yabancı para cinsinden olan alacak hükmündedir. Dönem sonunda kur farkı değerlemesi yapılırken ülkemizde döviz borsasının olmadığı da dikkate alınarak dönem için MB tarafından açıklanan döviz alış kurunun, dönem sonunda ise Hazine ve Maliye Bakanlığınca ilan edilecek olan döviz kurunun dikkate alınması gerekmektedir.

3. 03

   Avans olarak döviz cinsinden yapılan ödemelerde döviz kurunda meydana gelen değişiklikler yıllara sâri inşaat işinin maliyetine yansıtılır. Böylelikle avans olarak verilen bedellerin işletmeye olan maliyeti, yıllara sâri inşaat işinin maliyetine dâhil edilir.

4. 04

   Verilen avansların geri alınamaması halinde bu avanslara şüpheli alacak karşılığı ayrılması konusunda iki farklı görüş bulunmaktadır. Birinci görüşe göre daha önce hasılat olarak dikkate alınmayan avanslar için karşılık ayrılarak hasılattan indirim yapılamaz. İkinci görüşe göre avanslar da ticari kazancın elde edilmesi ve idamesi ile ilgili olduğundan hareketle karşılık ayrılması yönündedir. Tarafımıza göre ise işletmelerin avans vermesinin gerçek mahiyetine bakılmalı ve bu yönde daha önceden verilmiş avansların varlığı (mutatlığı) mevcutsa karşılık ayrılabilmelidir.

5. 05

   Avans verilmesi halinde karşı taraf fatura düzenlememişse KDV açısında vergiyi doğuran olay meydana gelmeyecektir. Ancak kısım kısım hizmet ifasının mutat olduğu hallerde ödemeye bağlı olmadan vergiyi doğuran olay meydana gelmiş olacaktır.

6. 06

   555 Nolu VUK Genel Tebliğine göre; Taşeronlara verilen avanslarında enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerekmektedir.

7. 07

   Taşeronlara verilen avanslar için oluşan farklar enflasyon düzeltmesine tabi tutulacaktır. Enflasyon düzeltmesine tabi tutulan bu hesaptaki artışlar 697 Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme hesabının alacağı karşılığında bu hesaba borç kaydedilecektir.

8. 08

   Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan farklar bu hesapta maliyet olarak dikkate alınacaktır.