Diğer Ticari Borçlar

İşletmenin ticari faaliyetleri kapsamında ortaya çıkan ve aynı zamanda önceki bölümde sayılanlar (satıcılar, borç senetleri ile alınan depozito ve teminatlar) içerisinde yer almayan borçlar, bu hesapta izlenir. Bu kapsamda olan borçlardaki artışlar bu hesabın alacak tarafına kayıt edilirken, borcun ödenmesi veya çeşitli sebeplerle yükümlülüğün sonlanması halinde bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.

646Danıştay 3.Dairesinin 05.04.2001 tarih ve E:2000/2134; K:2001/1198 Sayılı Kararı

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   İşletmeler tarafından satın alınarak aktife kayıt edilen ancak ticari faaliyetinin konusunu oluşturmayan varlık alımlarına ilişkin borçlanmalar bu hesap aracılığıyla izlenir.

2. 02

   Diğer ticari borçlar hesabı takip ve kontrol edilirken bu hesabın alacağına yapılan kayıtların KDV açısından tetkik edilmesi yerinde olacaktır. Bu hesapta takip edilen kimi borçların dayanağını oluşturan işlemler KDV’den istisna olabilecektir. Başka bir ifadeyle, KDV’den istisna olan bir alımın KDV’si indirim konusu yapılıp yapılmadığının teyit edilmesi yerinde olabilecektir.

3. 03

   Diğer ticari borç mahiyetinde olan bir alımın vadesi değişmişse ve/veya kur farkından kaynaklı KDV açısından değer değişikliği oluşmuşsa yeni duruma göre artış tutarı üzerinden KDV yönüyle işlem yapılması gerekli olabilecektir.

4. 04

   VUK 285’e göre senede bağlı olmayan borçlar mukayyet yani kayıtlı değerle değerlendirilir. Ancak yabancı para cinsinden olan borçların ülkemizde yabancı para borsasının olmadığı da dikkate alınarak, yıl içinde MB tarafından açıklanan, yıl sonunda ise Hazine ve Maliye Bakanlığınca açıklanan döviz kuruna göre değerlemeye tabi tutulması gerekmektedir. MB tarafından açıklanan döviz kurunun dikkate alındığı hallerde (dönem içinde) senetsiz alacaklar için döviz alış kurunun dikkate alınması gerekmektedir.

5. 05

   Bu hesapta olup da tahsilinden vazgeçilen alacaklar olması halinde yani konkordato veya sulh yoluyla alacaktan vazgeçmesi halinde bu alacaklar özel bir karşılık hesabı ile takip edilir.

6. 06

   Alacaklının alacağından vazgeçtiği tarihten itibaren 3 yıl içinde zarardan itfa edilememesi halinde söz konusu tutar kazanca dâhil edilir.

7. 07

   555 Nolu VUK Genel Tebliğine göre bu hesap parasal kıymet olarak değerlendirildiği için bu hesaba yönelik enflasyon düzeltmesine yapılmaması gerekmektedir.