Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakkediş Bedelleri

İşletmeler tarafından yıllara yaygın olarak ifa edilen inşaat ve onarım işleri için alınan hak ediş ödemeleri bu hesap aracılığıyla izlenir. Yıllara sari inşaat ve onarım işleri ile ilgili olarak işletme tarafından düzenlenen ve işveren yani hizmet alan tarafından onaylanan hakkediş bedelleri bu hesabın alacak tarafına kaydedilir. İşle ilgili olarak geçici kabul tutanağı düzenlendikten sonra bu hesabın borç kaydı yapılırken ilgili hasılat hesabına alacak kaydı yapılmaktadır. Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Bir işin yıllara sâri inşaat kapsamında sayılabilmesi için; yapılan işin konusunun inşaat ve onarma işi olması, inşaat ve onarım işinin birden fazla takvim yılına sirayet edecek olması ve yapılan inşaat ve onarım işinin taahhüde bağlı olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.

2. 02

   Geçici kabul tutanağı onay tarihine kadar yapılan işler nedeniyle tahsil edilen tutarlar bu hesap aracılığıyla takip edilmelidir. Geçici kabul tutanağının onaylanmasına müteakip bu hesaptaki tutarların ilgili hasılat hesabına aktarılması gerekmektedir. Ayrıca geçici kabul tutanağı onaylandıktan sonra işle ilgili diğer tahsilatlarında hasılat hesabında takip edilmesi gerekmektedir.

3. 03

   Yıllara sâri her inşaat ve onarma işinin hasılat ve giderlerinin ayrı bir defterde veya tutulmakta olan defterlerin ayrı sayfalarında takip edilmesi gerekmektedir.

4. 04

   İnşaat ve onarma işlerinde geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarih diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarih bitim tarihi olarak kabul edilmektedir. Kurumlar vergisi matrahına dâhil edilme de bu tarihler referans alınır.

5. 05

   Yıllara sâri inşaat işleri için Geçici Vergi Beyannamesi verilmemektedir. Diğer işler için Geçici Vergi Beyannamesi verilmesi halinde yıllara sâri inşaat işi beyana yansıtılmaz. Yıllara sâri inşaat işi devam ederken alınan hak edişleri de geçici vergi beyanına dâhil edilmeyecektir.

6. 06

   Yıllara sâri inşaat işine müstenit alınan hak edişlerinin yabancı para cinsinden olması halinde kur farkları dönem karı ile ilişkilendirilmeksizin yıllara sâri inşaat işinin maliyet ve hasılatına kayıt yapılır. Yıllara sâri inşaat işinin bitiminde vergilendirmeye konu edilir.

7. 07

   İnşaat ve onarma işlerinde işin bitiminde inşaat ve onarma işlerinde geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihin, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarihin bitim tarihi olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla herhangi bir hak ediş tahsilatı olmasa dahi işin bitim tarihleri esas alınarak hizmet ifa eden tarafından 7 gün içerisinde fatura düzenlenmesi ve tahakkuk kayıtlarının oluşturulması gerekmektedir. Aksi halde hem usule müteallik hükümlerden hem de dönemsellik ilkesinden kaynaklı olarak işletmeler müeyyide ile muhatap olunulabilecektir.

8. 08

   İhale makamları veya işverenler tarafından şirketlerin tür değişikliği nedeniyle sözleşmesinin iptal edilmesi, yeni bir sözleşme imzalanması, ihalenin yeniden yapılması gibi durumlarda yıllara sâri inşaat işinin sona erdiği kabul edileceği için, hakediş ödemelerinin hasılat hesaplarına aktarılması ve beyana konu edilmesi gerekmektedir.

9. 09

   İlköğretim işlerine yönelik olarak yapılan yıllara sâri inşaat işinin sözleşmesi damga vergisinden muaf tutulmuştur.

10. 10

    Yıllara sâri inşaat hizmeti karşılığında elde edilen hak ediş ödemeleri ile hak ediş ödemeleri üzerinden hesaplanan KDV tutarları üzerinden hem gelir/kurumlar vergisi yönüyle hem de KDV yönüyle ödemeyi yapan tarafından tevkifat yapılması gerekmektedir.

11. 11

    Hizmet alan tarafından yıllara sari inşaat işi için hak ediş ödemesi haricinde avans verilmesi halinde verilen avansların da gelir/kurumlar vergisi yönüyle tevkifata tabi tutulması gerekmektedir.

12. 12

    Avans için fatura düzenlenmesi halinde vergiyi doğuran olay meydana geleceği için söz konusu avans tutarı üzerinden KDV hesaplanmasının yapılması gerekmektedir.

13. 13

    Yıllara sâri inşaat işinin vergilendirilmesinde kurumlar/gelir vergisi yönüyle vergilendirme işin bitiminde meydana gelirken, KDV’de fatura düzenlenmesiyle Damga Vergisinde ise sözleşmenin yapılmasıyla doğmaktadır.

14. 14

    Yıllara sâri inşaata müstenit hak edişler için oluşan farklar enflasyon düzeltmesine tabi tutulacaktır. Enflasyon düzeltmesine tabi tutulan bu hesaptaki artışlar - Yıllara Yaygın İnşaat Enflasyon Düzeltme Hesabı’nın borcuna karşılığında bu hesaba alacak kaydedilecektir.

15. 15

    Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan farklar bu hesapta gelir olarak dikkate alınacaktır.