TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
İşletmeler tarafından peşin olarak tahsil edilen ancak dönemsellik kavramı gereği cari dönem içinde ilgili gelir hesaplarına kaydedilmeyen mahiyet itibariyle gelecek yılları teşkil eden gelirler bu hesapta izlenir. Bu hesabın işletilmesinde gelecek yıllarla ilgili gelir elde edilmesi halinde bu hesabın alacağına, elde edilen gelirin ilgili dönem hasılatına aktarılmak üzere; kısa vadeli yabancı kaynaklardaki 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabında aktarılmasında ise bu hesabın borç tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
XYZ Hesabı
Gelecek Yıllara Ait Gelirler
480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler
Azalış kaydı
480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler
XYZ Hesabı
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Geçici vergi dönemleri dâhil Dönemsellik Kavramı gereği gelirin ilgili olduğu dönem ile sonuç hesaplarına yansıtıldığı hesap döneminin örtüşüyor olması gerekmektedir.
- 02
Yapılan tahsilatın teslim veya hizmet süresi sözleşme ile belirlenmişse tahsil edilen bedellerin sözleşmede yer alan süreye bölünmek suretiyle dönem geliri olarak belirlenmesi gerekmektedir. Sözleşme ile belirleme yapılmamışsa gerçek mahiyetine uygun dağıtım anahtarına göre yapılması gerekmektedir.
- 03
Gelecek yıllara ait gelir yapılan sözleşmeye bağlı olarak tahsil edilmişse sözleşme için damga vergisi doğacaktır.
- 04
Gelecek yıllara ait gelirler için yapılan tahsilatlarda mal teslimi veya hizmet ifası olmadan fatura tanzim edilmişse KDV açısından vergiyi doğuran olay meydana gelmiş olacaktır.
- 05
Gelecek yıllara yönelik olarak döviz cinsinden tahsilat yapılmışsa döviz cinsinden yapılan tahsilatların dönem sonu değerlendirmelerinin yapılması, tahsil tarihi ile hasılat kaydı tarihi arasındaki farkların dönem kazancında ayrıca dikkate alınması gerekmektedir.
- 06
555 Nolu VUK Genel Tebliğine göre Gelecek Aylara Ait Giderler hesabının mahiyeti parasal olmayan kıymet ise bu hesaba da enflasyon düzeltmesinin yapılması gerekmektedir.
- 07
Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabındaki düzeltme farkları kapatılırken kullanılması gerekmektedir. Ancak bu fark 2023 ve öncesine aitse vergi matrahından ari tutulması gerekmektedir. Anılan fark 2024 ve sonrasına aitse vergilendirilecek kazanç ile ilişkilendirilmesi gerekmektedir.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar2 kaynak
- 555 Nolu VUK Tebliği 17. Madde
- 176 Nolu VUK Sirküleri 10. Madde
