TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları hesabı, hesabın isminden de anlaşılacağı üzere; kamu tarafından çıkartılmış olan tahvil, senet ve bonolarının işletmelerce iktisap edinilmesi halinde kullanılan bir hesaptır. İşletmelerin kamu kesimi tarafından çıkartılan/ihraç edilen tahvil, senet ve bonoları edinmesiyle bu hesaptaki artışlar (girişler) bu hesabın borç tarafına kayıt edilirken, eksilmeler (çıkışlar) olduğu zaman bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları
Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları
XYZ Hesabı
Azalış kaydı
XYZ Hesabı
112 Kamu Kesimi Tahvil,
Senet ve Bonoları
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Kamu kesimi tahvil, senet ve bonolarının değerlemesi yapılırken menkul kıymetin alış bedeline vadesinde elde edilecek gelirin (kur farkları dâhil) iktisap tarihinden değerleme gününe kadar geçen süreye isabet eden kısmının eklenmesi suretiyle yapılmaktadır. Başka bir ifadeyle, değerlemenin yapıldığı güne kadar senede işleyen faiz/getiri kazanca dâhil edilmelidir.
- 02
Senede işleyen faiz/getiri 642 Faiz Gelirleri Hesabında takip edilmeli ve bu hesaptan sonuç hesaplarına aktarım yapılmalıdır.
- 03
Senedin alımı için ödenen komisyon giderleri, senedinin alış bedeli ile ilişkilendirilmeksizin 653 Komisyon Giderleri hesabına kaydedilmelidir.
- 04
Ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesiyle ilgili olsa dahi kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları için şüpheli ticari alacak karşılığı ayrılamayacaktır.
- 05
Bu kapsamda olan varlıkların ediniminden kaynaklı olarak elde edilen gelirlerin vergiye tabi tutulması halinde (Gelir/Kurumlar Vergisi) bu gelirlerin brüt tutarı beyan edilecektir. Yıllık beyana yansıyan tutar için vergi indirimi yapılabileceği gibi duruma göre bu verginin iadesi de talep edilebilecektir.
- 06
Kamu kesimi tahsil ve bonoları gerek TL cinsinden olsun gerekse döviz cinsinden olsun enflasyon düzeltmesi kapsamında parasal kıymet olarak işlem görmektedir. Başka bir ifadeyle, enflasyon düzeltmesine tabi tutulmamaktadır.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar1 kaynak
- VUK 279. Madde
