TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
Alacak Senetleri Reeskontu hesabı, işletmelerin faaliyet konusuyla ilgili olarak mal teslimi ve hizmet ifası sonucu almış olduğu senetleri değerleme gününde tasarruf değeri ile değerlemesi neticesinde; senedin kayıtlı değeri ile değerleme günündeki değeri arasındaki farkın izlendiği hesaptır. Aktifi düzenleyici pasif karakterli olan bu hesapta artışlar (girişler) bu hesabın alacağına kaydedilirken, azalışlar (çıkışlar) bu hesabın borcuna kaydedilir. Cari dönem alacak senetlerinin değerlemesinde kullanılan bu hesap, izleyen yılın (dönemin) başında gelir hesaplarına aktarılarak kapatılır.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
XYZ Hesabı
Alacak Senetleri Reeskontu
122 Alacak Senetleri Reeskontu
Azalış kaydı
122 Alacak Senetleri Reeskontu
XYZ Hesabı
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Alacak senetlerinin değerlemesi işletme içi bir işlem olduğu için yani özünde borçlunun borcunu etkileyen bir durum olmadığı için işleme özgü KDV yönüyle matrahta bir değişiklik yapılmayacaktır.
- 02
Alacak senetlerini reeskonta tabi tutan işletmelerin borç senetlerini de reeskonta tabi tutması gerekecektir. Benzer şekilde alınan çekleri reeskonta tabi tutan işletmelerin verilen çeklerini de reeskonta tabi tutması gerekmektedir.
- 03
Banka ve bankerler ile sigorta şirketlerinin alacak senetlerini reeskonta tabi tutması zorunlu iken, diğer işletmeler de bu ihtiyaridir.
- 04
Reeskont hesaplamasında İç İskonto Yönteminin kullanılması gerekmektedir.
- 05
Şüpheli alacak karşılığı ayrılmış olan senet ve çekler için reeskont hesaplaması yapılmamalıdır.
- 06
Hatır senetleri ve hatır çeklerinin reeskonta tabi tutulmaması gerekmektedir.
- 07
Gerçekleşmiş satışla ilgili olmayan alacak senetleri ile çeklerin dönem sonlarında reeskonta tabi tutulmaması gerekir. Diğer bir deyişle alacak veya borcun ticari mahiyette olması halinde reeskonta tabi tutulması gerekmektedir. 51
- 08
Müflisten yani mahkeme tarafından iflas ettiğine karar verilmiş olanlardan alınan senet ve çekler hukuken muaccel hale geleceği için bunlara reeskont uygulanmaz.
- 09
Reeskont hesaplaması yapılırken senet veya çekin bedeli üzerinden hesaplama yapıldığı için hasılat-KDV-ÖTV ayrıştırılması yapılmaz. Yani ıskonto işlemi sonucunda bulunan tutar ayrıştırmaya konu edilmeden, gidere konu edilmelidir.
- 10
Senet üzerinde açıkça yazılı bir faiz oranı bulunmuyorsa Merkez Bankasının kısa vadeli avans işlemleri için uyguladığı faiz oranının reeskont işlemlerinde esas alınması gerekmektedir.
- 11
Ticari faaliyet sonucunda ortaya çıkan alacak senetlerinin aktif kalemler arasında kayıtlı olması, alacak tutarının vade farkı içermesi, değerlemenin yapıldığı gün itibariyle vadesinin henüz dolmamış olması, kısmi olarak reeskonta tabi tutulmaması, yabancı para cinsinden keşide edilmiş olan senetlerin üzerinde yazılı oran varsa bu oran üzerinden aksi takdirde Londra Bankalar Arası Faiz Oranının (LİBOR) dikkate alınması gerekmektedir,
- 12
Alacak Senetleri Reeskontu hesabına enflasyon düzeltmesi boyutuyla bakıldığında asla bağlı (alacak senetleri) olan işlem enflasyon düzeltmesinin konusuna girmediği için bu hesabın da enflasyon düzeltmesine konu edilmemesi gerekmektedir.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar3 kaynak
- 64 sayılı Vergi Usul Kanunu Sirküleri
- 238 seri Nolu VUK Genel Tebliği
- 238 seri Nolu VUK Genel Tebliği
