TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
Bu hesap işletmeye dâhil olan personel ve işçilerin işletmeye olan çeşitli borçlarını kapsamaktadır. İşletme personel ve işçilerinin işletmeye olan borçlarındaki artışlar bu hesabın borç tarafına kayıt edilirken, işletmeye olan borçlarındaki azalışlar ise bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
135 Personelden Alacaklar
XYZ Hesabı
Azalış kaydı
XYZ Hesabı
135 Personelden Alacaklar
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Personelden alacağın kaynağı kontrol edilmelidir. Bu alacak personelin yükümlülüğünden kaynaklanan alacaksa ticari kazancın tespitinde dikkate alınmalıdır.
- 02
Personelden olan alacak ücret karşılığı olarak (avans şeklinde) verilmişse veya sonradan ücrete çevrilmişse gelir vergisi tevkifatı yapılmalıdır.
- 03
İşletme tarafından personele mal teslimi ve/veya hizmet ifası yapılmış ve bundan kaynaklı olarak personel borçlanmışsa bu tutarlar üzerinden KDV hesaplaması yapılmalıdır.
- 04
Personele mal teslimi ve/veya hizmet ifası yapılmış ve personel bundan kaynaklı olarak borçlanmışsa söz konusu borçlanma üzerinden KDV hesaplandıktan sonra bu tutar brüte iblağ edilmeli (ulaştırılmalı) ve brüt tutar üzerinden ücret tevkifatı yapılmalıdır.
- 05
İşletme kaynaklarıyla personele finansman sağlanması halinde sağlanan menfaatinde vergilendirilmesi gerekmektedir.
- 06
Personelden alacaklar gelecekte alınacak olan bir hizmet karşılığında yapılmışsa bu ödeme üzerinden de tevkifat yapılması gerekmektedir.
- 07
555 Nolu VUK Genel Tebliğine göre; Personelden Alacaklar hesabı mahiyeti itibari ile parasal kalem olarak değerlendirildiği için bu hesaba da enflasyon düzeltmesi yapılmayacaktır.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar4 kaynak
- GVK 94. Madde
- KDVK 3 ve 5. Madde
- GVK 96. Madde
- GVK 61. Madde
