Diğer Çeşitli Alacaklar

Ticari olmayıp diğer alacaklar grubunda yer alan hesaplardan herhangi birine dâhil edilemeyen alacaklar Diğer Çeşitli Alacaklar hesabında izlenir. Ticari mahiyette olmayan diğer çeşitli alacaklardaki artışlar (girişler) bu hesabın borç tarafına kayıt edilirken, bu kapsamdaki alacaklarda meydana gelene azalışlar (çıkışlar) bu hesabın alacak tarafına kayıt edilerek izlenir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Diğer Çeşitli Alacaklar hesabında yer alan tutarın son yıllarda işletmeler tarafından ortaklardan alacaklar hesabına ikame olarak kullanıldığı müşahede edilmektedir. Bu hesabın ortaklardan alacaklar hesabına ikame olarak kullanılması hali; Tek Düzen Hesap Planına aykırılık teşkil ettiği gibi bu yöntemle peçeleme yapıldığı mali idare tarafından da bilinmektedir.

2. 02

   Diğer Çeşitli Alacaklar hesabının vergisel yönü ele alınırken bu hesabın içeriği kontrol edilmelidir. İçerik kontrolü sağlandıktan sonra bu durum vergi mevzuatı açısından değerlendirilmelidir. Bu alacağın içerisinde ortaklardan alacak varsa transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımına konu edilmesi durumu dikkate alınmalıdır.

3. 03

   Avans olarak verilen döviz cinsi varlıkların dönem sonunda kur değerlemesine tabi tutulması gerekmektedir.

4. 04

   Yapay zekâ eşliğinde mükellefler tarafından verilen beyannamelerin tetkik edilmesi neticesinde bu hesapta yer alan ve adat işlemi yapılmayan işletmeler son zamanlarda yoğun bir şekilde maliyenin radarına düşmektedir. Diğer çeşitli alacaklar hesaplarda bu kapsamdaki işleme tabi tutulmaktadır.

5. 05

   555 Nolu VUK Genel Tebliğine göre diğer Diğer Çeşitli Alacaklar hesabı mahiyeti itibariyle parasal kalem olarak değerlendirildiği için bu hesaba enflasyon düzeltmesi yapılmayacaktır.