TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
Diğer Alacaklar grubunda yer alan ve ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi birkaç defa uzatılmış, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış senetli ve senetsiz alacaklar bu hesap aracılığıyla izlenir. Şüpheli diğer alacaklardaki artışlar (girişler) bu hesabın borç tarafına kayıt edilirken, azalışlar (çıkışlar) bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
138 Şüpheli Diğer Alacaklar
XYZ Hesabı
Azalış kaydı
XYZ Hesabı
138 Şüpheli Diğer Alacaklar
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Diğer Alacaklar grubunda yer alan ve tahsili şüpheli hale gelen alacaklar ilgili hesapların alacağından çıkartılarak bu hesabın borcuna kayıt edilir. Alacağın tahsil edilmesi veya tahsil edilememesin kesinleşmesi halinde bu hesabın alacak tarafına kayıt edilerek hesap sonuçlandırılır.
- 02
Tutarlılık Kavramı gereği şüpheli hale gelen diğer alacaklar grubundaki tüm alacakların, bu hesapta takip edilmesi gerekmektedir. Ancak şüpheli hale gelen alacaklara ayrılan karşılığın mali mevzuat açıdan gider olarak dikkate alınması için vergi mevzuatında aranan şartları sağlaması gerekmektedir.
- 03
Diğer Alacaklar grubundaki şüpheli alacak için daha önceden KDV hesaplaması yapılmışsa KDV’nin tahsil edilememesi halinde tahsil edilemeyen KDV tutarları da şüpheli ticari alacaklara dâhil edilecektir.
- 04
Tahsili şüpheli hale gelen alacaklar değerleme gününde tasarruf değeri ile değerlendirileceği için bu alacaklara ayrıca reeskont hesaplaması yapılmayacaktır.
- 05
Kamudan olan alacakların tahsili şüpheli (imkânsız) olmayacağı için, kamu alacaklarının tahsilinin şüpheli olmasından hareketle takibin bu hesap aracılığıyla yapılmaması gerekmektedir.
- 06
Döviz cinsinden şüpheli hale gelen bu kapsamdaki alacaklar da diğer alacaklar gibi kambiyo değerlemesine tabi tutulacaktır. Kambiyo artış ve azalışları bu hesabın bakiyesini etkileyecektir.
- 07
VUK mükerrer 298. Madde ile bu kapsamda çıkartılan 555 Nolu VUK Genel Tebliğine baktığımızda bu hesap grubunda yer alan hesap gruplarının parasal kıymet olarak dikkate alındığı görülmektedir. Dolayıyla anılan hesap grubu hariç diğer hesap grubundaki iktisadi kıymetin tahsilinin şüpheli hale özelgesi gelmesi hasebiyle bu hesapta takip edilmesi durumunda mahiyetine bakılarak enflasyon düzeltmesi işlemine tabi tutulmayacaktır.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar3 kaynak
- 334 Nolu VUK Genel Tebliği
- VUK 323. Madde
- Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı 21/02/2012 Tarih ve B.07.1.GİB.4.06.18.02-32323-7986-282 sayılı
