Diğer Mali Duran Varlıklar

Mahiyet itibariyle mali duran varlık olan ancak, bu gruptaki daha önce açıklanan hesaplar içerisinde yer almayan mali duran varlıklar, bu hesap aracılığıyla izlenir. Bu kapsamda olan mali duran varlıklardaki artışlar (girişler) bu hesabın borç tarafına kaydedilirken, azalışlar (çıkışlar) bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Vadesi 1 yıldan uzun süreli olan özel ve kamu kesimi tahvil, bono ve senetlerinin yanı sıra, repo, finansman bonosu, menkul kıymetler yatırım fonu, konut ve mevduat sertifikaları, varlığa dayalı menkul kıymetler, yatırım fonları gibi mali duran varlıkla bu hesap aracılığıyla izlenir.

2. 02

   Kamu ve özel kesimi tahvil, senet ve bonolarının değerlemesi yapılırken menkul kıymetin alış bedeline vadesinde elde edilecek gelirin (kur farkları dâhil) iktisap tarihinden değerleme gününe kadar geçen süreye isabet eden kısmının eklenmesi suretiyle yapılmaktadır. Başka bir ifadeyle, değerlemenin yapıldığı göne kadar senede işleyen faiz/getiri kazanca dâhil edilmelidir.

3. 03

   Senede işleyen faiz/getiri 642 Faiz Gelirleri Hesabında takip edilmeli ve bu hesaptan sonuç hesaplarına aktarım yapılmalıdır.

4. 04

   Senedin alımı için ödenen komisyon giderleri, senedinin alış bedeli ile ilişkilendirilmeksizin 653 Komisyon Giderleri hesabına kaydedilmelidir.

5. 05

   Ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesiyle ilgili olsa dahi Kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları için şüpheli ticari alacak karşılığı ayrılamayacaktır. Ancak özel kesim tahvil, senet ve bonoları için ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesiyle ilgili olmak kaydıyla VUK 323. Madde kapsamında şüpheli ticari alacak vasfına bürünmüş senetler için şartları sağlaması halinde karşılık ayrılabilecektir.

6. 06

   Menkul kıymetlerin satın alınmasına yönelik giderler ile satışından doğan zararlar 659-Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider Ve Zararlar Hesabında takip edilirken, menkul kıymetin satışından doğan karlar; 649 Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar hesabında izlenmektedir.

7. 07

   Menkul kıymetler üzerinden tevkifat yoluyla vergi ödenmesi halinde gelirin vergiden önceki hali (brüt hali) hasılat olarak dikkate alınır ve tevkifat yoluyla ödenen vergi beyan edilen kazanç üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir.

8. 08

   Parasal kıymetler; Türk Lirasının değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı kaldığı halde satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde değişen kıymetleri ihtiva etmektedir. Diğer mali duran varlıklar açısından da enflasyon düzeltmesi açısından mahiyetine bakılarak tanımla örtüşüp örtüşmediğine göre hareket edilmesi gerekmektedir.