Diğer Mali Duran Varlıklar Karşılığı

Diğer mali duran varlıklar grubunda yer alan menkul değerlerin, değerinde sürekli ya da önemli ölçüde meydana gelen değer azalmasının ihtiyatlık kavramı gereğince giderilmesi için ayrılan karşılıklar bu hesap aracılığıyla izlenir. Bu hesap aktif düzenleyici, pasif karakterli hesaptır. Artışlar (girişler) hesabın alacağına, çıkışlar (azalışlar) hesabın borcuna kayıt edilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Değer düşüklüğü hesabı İhtiyatlılık Kavramı gereği kullanılan bir hesaptır. Ancak buradaki değer düşüklüğünün sonuç hesaplarına yansıtılmasında vergiden bağışık olabilmesi için vergi mevzuatının karşılık ayırmaya müsaade ediyor olması gerekmektedir.

2. 02

   Bu bölümde açıklanan tahvil, senet ve bonolar için borsa da işlem görmediği gerçeği de dikkate alındığında değerleme günündeki işleyen faizi ile birlikte değerlendirildiği için TL cinsinden olan menkul kıymetler de değer düşüklüğü olağan şartlarda olmayacaktır. Ancak tahvil, senet ve bononun getirisinin değişken olması ve/veya döviz veya başkaca bir getiriye endeksli olması halinde değer düşüklüğü doğabilecektir.

3. 03

   Kendisine karşılık ayrılmış olan menkul kıymet elden çıkarıldığında veya değer düşüklüğünün gerçekleşmemesi halinde bu hesabın borcuna kayıt yapılırken ayrılan karşılık tutarının 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına aktarım yapılarak kapatılması gerekmektedir.

4. 04

   Enflasyon düzeltmesi açısından olaya baktığımızda değer düşüklüğü karşılığına enflasyon düzeltmesi yaparken iki hususa dikkat edilmesi gerektiği görülmektedir. Birinci hususu karşılıklara enflasyon düzeltmesi yapılabilmesi için karşılığın dayanağı olan iktisadi kıymetin 555 Nolu Tebliğe göre parasal olmayan kıymet olması gerekmektedir. İkinci husus ise ayrılan karşılığın VUK hükümlerine göre gider ya da maliyet olarak dikkate alınabiliyor olması gerekmektedir.