Şerefiye

İşletmelerin başka bir işletmeyi devralması halinde devir alınan işletmenin rayiç bedeli ile devir karşılığı ödenen bedel arasındaki satıcı lehine oluşan fark, alıcı işletme tarafından bu hesap aracılığı ile izlenir. Bu kapsamda oluşan farklar bu hesabın borç tarafına kayıt edilirken, amortisman yoluyla itfa edilmesi veya çeşitli nedenlerle farkın ortadan kalkması halinde bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   İşletmelerin şerefiye kapsamındaki ödemelerini 5 yılda amortisman yoluyla itfa etmeleri gerekmektedir.

2. 02

   2026 yılı için 12.000 TL’yi aşmayan şerefiyeler amortismana tabi tutulmadan işletmeler tarafından doğrudan doğruya gider yazılabilecektir.

3. 03

   Şerefiyelerin KDV’ye konu edilmesi devir alınan işletmenin durumuna göre değişmektedir. GVK’ya göre faaliyeti durdurulan bir işletmenin devredilmesi arızi kazanç sayılacağı için KDV doğmazken, devam eden bir işletmenin satılması halinde bu satış ticari kazanç sayılacak ve KDV doğacaktır. Başka bir ifadeyle, alıcı işletme açısından KDV ödeme yükümlülüğü ile indirim hakkı doğacaktır. 457

4. 04

   Şerefiyeler işletme içinde oluşan değerlerdir. İşletme içinde oluşan bu değerin, değere konu edilen varlığın devir ve temlik gibi yollarla elden çıkartılması halinde şerefiye tutarlarının da bilançodan çıkartılması gerekmektedir.

5. 05

   Şerefiyelerin değerlemesinde mukayyet (kayıtlı) değer yönteminin kullanılması gerekmektedir.

6. 06

   İşletme kayıtlarına alınacak olan şerefiye tutarı belirlenirken rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılması gerekmektedir. Rayiç bedelinin bilinmemesi veya hesap edilememesi halinde ise alınan işletmenin net defter değerinin esas alınması gerekmektedir.

7. 07

   İşletme bünyesinde oluşan şerefiyelerin 5 yılda eşit tutarda amorti edilmesi gerektiği için amortisman yöntemi olarak, Azalan Bakiyeler Yöntemi kullanılamayacaktır.

8. 08

   555 Nolu VUK Tebliğinin 2. Maddesine göre; şerefiyelerin enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerekmektedir.

9. 09

   Enflasyon düzletmesi yapılırken düzletmeye/taşımaya esas tarih belirlenirken yasal defterlere kayıt tarihinin esas alınması gerekmektedir.