Araştırma ve Geliştirme Giderleri

İşletmeler tarafından işletme bünyesinde yeni ürün ve teknoloji oluşturulması veya mevcutların geliştirilmesi gibi amaçlarla yapılan harcamalar bu hesap aracılığıyla izlenir. Bu kapsamda harcama yapılması halinde bu hesabın borç tarafına kayıt yapılırken, yapılan harcamanın doğrudan

(amortismana tabi tutmadan) gider yazılması veya amortisman yoluyla itfa edilmesi halinde ise bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Araştırma ve geliştirme giderleri maliyet değeri üzerinden değerlendirilir.

2. 02

   Araştırma ve geliştirme giderleri amortisman yoluyla itfa edilmek istenirse 5 yılda eşit tutarda itfa edilir.

3. 03

   Araştırma ve geliştirme giderlerinin 5 yılda eşit tutarda amorti edilmesi gerektiği için amortisman yöntemi olarak, azalan bakiyeler usulü kullanılamaz.

4. 04

   Sadece bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar, Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi kapsamında kurumlar vergisinden muaf tutulmaktadır.

5. 05

   16/2/2016 tarihli ve 6676 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ve 18/6/2017 tarihli ve 7033 sayılı Kanunun 64 üncü maddesiyle yapılan değişiklikler sonrasında 4691 sayılı Kanunun geçici 2. maddesinde teknoloji bölgesinde faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu bölgedeki araştırma ve geliştirme faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31/12/2023 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisna tutulmuştur.

6. 06

   5746 sayılı Kanunun 3/A maddesinde, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin işletmeleri bünyesinde gerçekleştirdikleri araştırma ve geliştirme faaliyetlerine yönelik vergi indirim müessesi düzenlenmiştir. Anılan düzenlemeye göre, işletme bünyesinde gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme harcama tutarının %100’ü, bu kapsamdaki projelerin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından Ar-Ge ve yenilik projesi olarak değerlendirilmesi kaydı şartıyla, KVK’nin 10. maddesi ve GVK’nın 89. maddesi uyarınca kazancın tespitinde indirime konu edilebilecektir.

7. 07

   Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlara makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımların toplamının o yıla ait kurum kazancının %5’ine kadar olan kısmı, bağış yapan tarafından beyannamede indirim konusu yapılabilecektir.

8. 08

   KDVK (17/4-z) maddesine göre, KVK’nin (5/B) maddesi kapsamındaki araştırma ve geliştirme, yenilik ile yazılım faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan patentli veya faydalı model belgeli buluşa ilişkin gayri maddi hakların kiralanması, devri veya satışı KDV’den istisna tutulmuştur.

9. 09

   555 Nolu VUK Genel Tebliğinin 16. Maddesine göre bu hesap grubunun da enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerekmektedir.

10. 10

    Enflasyon düzletmesi yapılırken düzletmeye/taşımaya esas tarih belirlenirken yasal defterlere kayıt tarihinin esas alınması gerekmektedir.