TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
Ödemesi yapılıp indirimi 1 yıldan daha uzun sürede gerçekleşen KDV’ler ile yatırımı teşvik kapsamında olup, öteleme süresi 1 yıldan uzun olan KDV’ler bu hesap aracılığıyla izlenir. Bu kapsamda olan varlık artışları bu hesabın borç tarafına kayıt edilirken, süresinin 1 yılın altına düşmesi veya tamamen ortadan kalması halinde bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
292 Diğer KDV
XYZ Hesabı
Azalış kaydı
XYZ Hesabı
292 Diğer KDV
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Yatırımı teşvik belgesi kapsamındaki bir malın istisnadan yararlanabilmesi için, öncelikle yatırım teşvik belgesi eki listede yer alması ve makine-teçhizat niteliğinde olması, bu makine-teçhizatın kullanıldığı faaliyetlerin tamamen veya kısmen indirim hakkı tanınan işlemlerden oluşması gerekmektedir.
- 02
İhraç kayıtlı teslimler nedeniyle bu hesabın kullanımı imalatçı işletmeler tarafından yapılacaktır. İhracatçılara mal teslim eden imalatçıların terkin ve iade işlemleri ise mali idarece ihracatın gerçekleşmesinden sonra yapılacaktır.
- 03
İhraç kaydıyla teslimlerde tecil-terkin uygulaması ihtiyari bir uygulama olup, bu kapsamdaki malların imalatçıları tarafından ihracatçılara KDV tahsil edilerek teslimi de mümkün bulunmaktadır. Ancak bu gibi hallerde muhasebenin temel ilkelerinden Tutarlılık Kavramına dikkate edilmesi gerektiği gibi bu hesabın kullanılmaması gerektiği de tabidir.
- 04
Yatırımların yatırımın teşvik belgesi kapsamında gerçekleşmemesi halinde, zamanında alınmamış olan vergi alıcıdan, vergi zıyaı cezası uygulanmak suretiyle gecikme faizi ile birlikte tahsil edilecektir.
- 05
Hem 555 Nolu VUK Genel Tebliğine hem de bu konuya ilişkin diğer yasal mevzuatlara bakıldığında bu hesabın parasal kıymet olarak değerlendirildiği görülmektedir. Başka bir ifadeyle, bu hesaba enflasyon düzeltmesinin yapılmaması gerekmektedir.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar2 kaynak
- 1 Seri Nolu Katma Değer Vergisi Uygulama Genel Tebliği
- 1 Seri Nolu Katma Değer Vergisi Uygulama Genel Tebliği
