Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri

Normal şartlarda vadelerine bir yıldan fazla süre olmakla birlikte bilanço tarihinden itibaren bir yıl içinde ödenecek olan anapara taksitleri ile vadesi bir yılın altına düşen ve tahakkuk ettiği halde henüz ödenmeyen faizler bu hesap aracılığıyla izlenir. Vadesi bir yılın altına düşen anapara taksitleri ile faizlerindeki artışlar bu hesabın alacak tarafına kaydedilirken, yükümlülüğün yerine getirilmesi veya sonlanması halinde bu hesabın borç tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   İşletmelerin, ortaklarından veya ortaklarıyla ilişkili olan kişilerden doğrudan veya dolaylı olarak temin ettikleri ve işletmede kullandıkları borçlarının, hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin üç katını aşan kısmı, ilgili hesap dönemi için örtülü sermaye olarak değerlendirilmektedir. Örtülü sermayeye isabet eden kısım mali mevzuat açısından gider olarak dikkate alınamayacaktır.

2. 02

   İlişkili kişilerle yapılan borçlanmalarda emsale aykırı olarak belirlenen bedeller transfer fiyatlandırmasına konu edilecek ve mali mevzuat açısından gider olarak dikkate alınamayacaktır.

3. 03

   Yabancı kaynakları öz kaynakları aşan işletmelerde aşan kısma münhasır olmak üzere; ödenen faiz, kur farkı vade farkı gibi giderlerin %10’u gider/maliyet olarak dikkate alınamayacaktır. Yatırımın maliyetine eklenenler bundan istisna tutulmuştur.

4. 04

   Dar mükellef kurumlara ödenecek olan faizler için KVK’nin 30/1-ç hükmü gereği tevkifat yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan faiz ödemeleri aynı zamanda KDV’nin de konusuna girdiği için (BSMV’ye tabi olmadığı gerekçesiyle) tam tevkifat kapsamında tamamın tevkifata tabi tutulması ve 2 nolu KDV Beyannamesi ile beyan edilerek hazineye ödenmesi gerekmektedir.

5. 05

   2/5/1988 tarihli ve 88/12944 sayılı Kararnameye istinaden KKDF hakkındaki 6 Nolu Tebliğin 2. Maddesine göre, bankalar ve finansman şirketleri dışında Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışından sağladıkları kredilerin %3 oranında KKDF kesintisine tabi tutulacağı belirtilmiştir. Bu kapsamdaki krediler için %3 oranında KKDF kesintisinin yapılması gerekmektedir.

6. 06

   Senede bağlı olmayan borçlar mukayyet yani kayıtlı değerle değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra mevduat veya kredi sözleşmelerine müstenit borçlar değerleme gününe kadar hesaplanacak faizleriyle birlikte dikkate alınmalıdır.

7. 07

   Borçlar TL cinsinden olabileceği gibi yabancı para cinsinden de olabilmektedir. Yabancı para cinsinden olan borçların ülkemizde yabancı para borsasının olmadığı da dikkate alınarak, yıl içinde MB tarafından açıklanan, yıl sonunda ise Hazine ve Maliye Bakanlığınca açıklanan döviz kuruna göre değerlemeye tabi tutulması gerekmektedir. MB tarafından açıklanan döviz kurunun dikkate alındığı hallerde (dönem içinde) senetsiz alacaklar için döviz alış kurunun dikkate alınması gerekmektedir. 14801sayılı Özelge

8. 08

   Parasal Kıymetler: Ulusal para değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı kalan, ancak satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde değişen kıymetler. 555 Nolu VUK Tebliğinde bu tanıma ve ekli listeye baktığımız zaman bu hesaba enflasyon düzeltmesinin yapılmaması gerektiği görülmektedir.