Çıkarılmış Bonolar ve Senetler

İşletmelerin kısa vadeli finansman ihtiyacını gidermek için tedavüle sürdüğü finansman bonoları ile bankalar tarafından tedavüle sürülen banka bonoları bu hesap aracılığıyla izlenir. Finansman bonosu ihraç edildiğinde nominal değeri üzerinden bu hesabın alacak tarafına kaydedilir. İhraç edilen finansman bonosunun bedelinin ödenmesi veya borcun sonlanması halinde ise bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Kurumlar vergisi matrahı belirlenirken ticari kazancın tespitinde bono ihracı için yapılan harcamalar kazançtan indirilebilecektir.

2. 02

   Banka ve bankerler ile sigorta şirketleri borçlarına ıskonto uygulamak zorundadır. Bu kapsamda MB resmi ıskonto haddi veya muamelelerindeki faiz oranlarının referans alınarak işlem yapılması gerekmektedir.

3. 03

   Bonoların anaparası ile faizlerinden alıcıların konkordato veya sulh yoluyla vazgeçmesi halinde bu alacaklar özel bir karşılık hesabı ile takip edilir. Alacaklının alacağından vazgeçtiği tarihten itibaren 3 yıl içinde zarardan itfa edilemediği takdirde söz konusu tutarın kazanca dâhil edilmesi gerekmektedir.

4. 04

   Borçlunun mal varlığının en az üçte birini kaybettiğine ilişkin olarak açılmış tespit davası üzerine mahkemece verilen karar, karine olarak alacağın dava veya icra safhasına geldiğini göstermektedir.

5. 05

   GVK geçici 67. Maddesinin 1. Fıkrasına göre yurt içinde ihraç edilen tahvil ve bonoların elde tutulma süreci veya itfası sırasında elde tutanın edineceği gelir üzerinden işleme aracılık eden banka veya aracı kurumlar tarafından tevkifat yapılması gerekmektedir.

6. 06

   Yurt dışına bono ihracına yönelik olarak, menkul kıymet özelinde belirlemeye rastlanılmamıştır. Buna mukabil her nevi alacak faizlerinden, 193 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla tevkifat yapılması gerekmektedir.

7. 07

   Bono ediniminden kaynaklı gelir, kurumlar vergisine tabi olmayan veya kurumlar vergisinden muaf olan kurumlarca elde edilmesi halinde KVK uyarınca kurumlar vergisi tevkifatı yapılmayacaktır. Ancak bu tevkifatın yapılmaması için bu muafiyetten yararlanan kurumların durumlarını tevsik eden belge ile tahvilin kendilerine ait olduğunu gösterir belgeyi tevkifatı yapmakla yükümlü olana bildirmesi gerekmektedir.

8. 08

   Örtülü sermaye tutarı belirlenirken Borsa İstanbul da işlem gören tahviller nakdi teminat kapsamında işlem görecektir.

9. 09

   Menkul kıymet teslim ve ihracı KDV kanunun 17/4-g maddesince KDV’den istisna tutulmuştur.

10. 10

    Parasal Kıymetler: Ulusal para değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı kalan, ancak satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde değişen kıymetler. 555 Nolu VUK Tebliğinde bu tanıma ve ekli listeye baktığımız zaman bu hesaba enflasyon düzeltmesinin yapılmaması gerektiği görülmektedir.