TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
Borç senetleri reeskontu hesabı, işletmelerin faaliyet konusuyla ilgili olarak mal veya hizmet alması sonucu vermiş olduğu senetleri değerleme gününde tasarruf değeri ile değerlemesi neticesinde; senedin kayıtlı değeri ile değerleme günündeki değeri arasındaki farkın izlendiği hesaptır. Mahiyeti itibariyle pasifi düzenleyici ve aktif karakterli olan bu hesapta artışla hesabın borç tarafına kayıt edilirken, azalışlar bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
322 Borç Senetleri Reeskontu
XYZ Hesabı
Azalış kaydı
XYZ Hesabı
322 Borç Senetleri Reeskontu
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Cari dönem borç senetlerinin değerlemesinde kullanılan bu hesap, izleyen yılın (dönemin) başında gider hesaplarına aktarılarak kapatılmalıdır.
- 02
Borç senetlerinin değerlemesi işletme içi bir işlem olduğu için yani alacaklının alacağını etkileyen bir durum olmadığı için işleme özgü KDV yönüyle matrahta bir değişiklik yapılmayacaktır.
- 03
Alacak senetlerini reeskonta tabi tutan işletmelerin borç senetlerini de reeskonta tabi tutması gerekecektir. Benzer şekilde alınan çekleri reeskonta tabi tutan işletmelerin verilen çeklerini de reeskonta tabi tutması gerekmektedir.
- 04
Banka ve bankerler ile sigorta şirketlerinin borç senetlerini reeskonta tabi tutması zorunlu iken diğer işletmeler de bu ihtiyaridir.
- 05
Reeskont hesaplamasında iç iskonto yönteminin kullanılması gerekmektedir.
- 06
Verilen hatır senetleri ile hatır çeklerinin reeskonta tabi tutulmaması gerekmektedir.
- 07
Gerçekleşmiş alışlarla ilgisi olmayan borç senetleri ile çeklerin dönem sonlarında reeskonta tabi tutulmaması gerekir. Diğer bir deyişle reeskonta tabi tutulabilmesi için alacak veya borcun ticari mahiyette olması gerekmektedir. 642
- 08
Müflisten yani mahkeme tarafından iflas ettiğine karar verilmiş olanlardan alınan senet ve çekler hukuken muaccel hale geleceği için bunlara reeskont uygulanamayacaktır. İşletmelerin müflis sayılmaları halinde borç senetlerine reeskont işleminin uygulamaması gerekmektedir.
- 09
Reeskont hesaplaması yapılırken senet veya çekin bedeli üzerinden hesaplama yapıldığı için hasılat-KDV-ÖTV ayrıştırılması yapılmaz. Yani ıskonto işlemi sonucunda bulunan tutar ayrıştırmaya konu edilmeden, gidere konu edilmesi gerekmektedir.
- 10
Senet üzerinde açıkça yazılı bir faiz oranı bulunmuyorsa MB’nin kısa vadeli avans işlemleri için uyguladığı faiz oranının esas alınması gerekmektedir.
- 11
Borç Senetleri Reeskontu hesabına enflasyon düzeltmesi boyutuyla bakıldığında asla bağlı (alacak senetleri) olan işlem enflasyon düzeltmesinin konusuna girmediği için bu hesabın da enflasyon düzeltmesine konu edilmemesi gerekmektedir.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar4 kaynak
- 64 sayılı Vergi Usul Kanunu Sirküleri
- VUK 285. Madde
- 238 seri Nolu VUK Genel Tebliği
- 238 seri Nolu VUK Genel Tebliği
