TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
Bu hesap işletmeye dâhil olan personel ve işçinin işletmeye olan çeşitli borçlarını kapsamaktadır. İşletme personel ve işçilerinin işletmeye olan borçlarındaki artışlar bu hesabın alacak tarafına kayıt edilirken, borçların ödenmesi veya çeşitli şekillerde yükümlülüğün ortadan kalkması halinde bu hesabın borç tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
XYZ Hesabı
Personele Borçlar
335 Personele Borçlar
Azalış kaydı
335 Personele Borçlar
XYZ Hesabı
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Personelden alacağın kaynağı kontrol edilmelidir. Bu alacak personelin yükümlülüğünden kaynaklanan alacaksa ticari kazancın tespitinde dikkate alınmalıdır.
- 02
Personele olan borçların ödemesinde ödemenin kaynağının kontrol edilmesi ve yapılan ödemenin mahiyetinin ücret olması halinde gelir vergisi, damga vergisi ve SGK kesintilerinin yapılıp yapılmadığının tetkik edilmesi gerekmektedir.
- 03
İşletmenin personeline olan borcunun ifası için yine işletme tarafından mal teslimi ve hizmet ifası yapılırsa emsallere uygunluk ilkesinin gözetilmesine mahiyetine göre KDV hesaplamasının yapılması gerekmektedir.
- 04
Personele olan borçtan kaynaklı olarak personel mal teslimi ve/veya hizmet ifası yapılmışsa işlem üzerinden KDV hesaplandıktan sonra bu tutar brüte iblağ edilmeli ve brüt tutar üzerinden ücret tevkifatı yapılmalıdır.
- 05
Personele olan borçların ayni yardımlarla ifa edilmesi halinde 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 80/b ve c maddeleri gereğince kesinti yapılmayacaktır.
- 06
555 Nolu VUK Genel Tebliğine göre; personelden alacaklar hesabı mahiyeti itibari ile parasal kalem olarak değerlendirildiği için bu hesaba da enflasyon düzeltmesi yapılmayacaktır.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar3 kaynak
- KDVK 3 ve 5. Madde
- GVK 96. Madde
- SGK 80. Madde
