TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
İşletmenin ticari faaliyetinin konusunu oluşturmayan faaliyetlerinden kaynaklı olarak ilerleyen dönemlerde ödenmesi beklenen ancak dönem itibariyle tahakkuku gerçekleşmiş olan borçları bu hesap aracılığıyla izlenir. Gider tahakkukları gerçekleştikçe bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılırken, tahakkuk eden giderlerin ödenmesi veya çeşitli şekillerde sonlanması halinde bu hesabın borç tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
XYZ Hesabı
Gider Tahakkukları
381 Gider Tahakkukları
Azalış kaydı
381 Gider Tahakkukları
XYZ Hesabı
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Faiz giderleri, serbest meslek kazanç ödemeleri gibi bir kısım giderler ödeyene yükümlülük doğurmaktadır. Bu kapsamdaki giderlerin serbest meslek kazancı gibi tevkifata tabi olan ödemelerden olması halinde tevkifat yapılması gerekmektedir.
- 02
Tevkifat uygulanması kapsamında hesaben yapılan ödemelerde tevkifatın konusunu oluşturduğu için ayrıca ödeme şartı aranılmayacaktır.
- 03
İş yeri kirasının ödenmesi halinde yapılan ödemeden kiraya verenin durumuna gelir/kurumlar vergisi yönüyle tevkifat doğacaktır. Bunun yanı sıra kiralamanın konusunun KDV Genel Uygulama Tebliğinde yer alan işlemlerden olması halinde KDV tevkifatına da tabi tutulması gerekmektedir. Tevkifat yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde ise kiracı ile kiraya veren müteselsil sorumludur.
- 04
Diğer giderlerin sözleşmeye bağlı olarak elde edilmesi halinde sözleşmenin damga vergisine konu edilip edilmediğinin kontrol edilmesi gerekmektedir.
- 05
Tahakkuk ile ödeme arasında geçen süreden kaynaklı olarak döviz cinsi ödemelerindeki artışlar gider/maliyet artışı olarak dikkate alınacaktır.
- 06
Gider Tahakkukları Hesabının 555 Nolu Tebliğ ve ekine bakıldığına enflasyon düzeltmesi açısından parasal kıymet olarak değerlendirildiği görülmektedir. Bu kapsamda Gelir Tahakkukları hesabı için enflasyon düzeltmesi yapılmasın gerek bulunmamaktadır.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar2 kaynak
- GVK 94. Madde
- VUK 11. Madde
