Merkez ve Şubeler Cari Hesabı

Merkezin şubelerle veya şubelerin kendi aralarında borç ve alacak ilişkileri oluşturması bu hesap aracılığıyla izlenir. Bu kapsamda borç alınması halinde bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılırken, borcun ödenmesi veya çeşitli şekillerde sonlanması halinde bu hesabın borç tarafına kayıt yapılır. Merkez ve Şubeler Cari

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   VUK’un 8. Maddesinde Türkiye Cumhuriyeti’nde bulunan her gerçek ve tüzelkişilere bir vergi numarası verileceği belirtilmiş ve uygulamaya yön vermeyi Hazine ve Maliye Bakanlığına bırakmıştır. Anılan maddeye istinaden gerçek ve tüzel kişiye tek bir vergi numarası verileceği hüküm altına alınmıştır. Ancak bankalar bu uygulamadan istisna tutulmuştur.

2. 02

   Bankalar hariç merkez ve şubeler mali idareye karşı on haneden oluşan tek bir vergi kimlik numarası ile muhatap olacaktır.

3. 03

   KVK’na göre; İşletmelerin kanunî merkezi, vergiye tâbi kurumların kuruluş kanunlarında, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde, tüzüklerinde, ana statülerinde veya sözleşmelerinde gösterilen merkezdir. Kurumların iş merkezi ise iş bakımından işlemlerin fiilen toplandığı ve yönetildiği yerdir.

4. 04

   Teslim veya ifaya konu malın, işletmenin şubelerine gönderilmesi veya şubelerinin kendi arasında gönderim sağlaması halinde bu işlemler için sevk irsaliyesi düzenlemesi gerekmektedir.

5. 05

   İşletmelerin yeni bir şube açmak için katlanmış olduğu harcamalar tesis ve taazzuv gideri olarak adlandırılmaktadır. Bahse konu harcama amortismana tabi tutulabileceği gibi doğrudan gider olarak da dikkate alınabilecektir. Ayrıca bu kapsamda yapılan harcamalar mukayyet değerle değerlendirilecektir.

6. 06

   İşletmelerin merkez ve şubeleri arasındaki mal hareketlilikleri neticesinde gerek KDV yönüyle gerekse gelir ve kurumlar vergisi yönüyle vergiyi doğuran olay meydana gelmeyecektir.

7. 07

   Hem 555 Nolu VUK Genel Tebliğine hem de bu konuya ilişkin diğer yasal mevzuatlara bakıldığında bu hesabın parasal kıymet olarak değerlendirildiği görülmektedir. Başka bir ifadeyle, bu hesaba enflasyon düzeltmesinin yapılmaması gerekmektedir.