Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri

İşletmeler tarafından finansal kiralamanın yapıldığı tarihte finansal kiralama işlemlerinden doğan ve süresi bir yıldan uzun olan borçlar ile kiralanan varlığa ilişkin kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki fark bu hesap aracılığıyla izlenir. Aynı zamanda bu hesap henüz ödenmemiş finansal kiralama borçlanma maliyetlerini de göstermektedir. Bu hesap pasifi düzenleyici aktif karakterli hesaptır. Finansal kiralama sözleşme tutarı ile finansal kiralamaya konu olan varlığa ilişkin kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki bir yıldan uzun süreli farklardaki artışlar bu hesabın borç tarafına kayıt edilirken, finansal kiralama sürecinin dönemsel olarak tamamlanması veya sonlanması halinde ise bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Finansal kiralama sözleşme tutarı ile finansal kiralamaya konu olan varlığa ilişkin kira ödemelerinin bugünkü değeri arasındaki fark Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri olarak bu hesaba borç kaydedilir. Dönemsellik Kavramı gereği bu borçlardan bir yılın altında düşen kısımlar 302 Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri hesabına aktarılır.

2. 02

   Kira ödemelerinin bugünkü değeri; kira ödemelerinin, sözleşme tarihinde, kiralamada kullanılan faiz oranı dikkate alınarak hesaplanan bugünkü değerlerinin toplamıdır.

3. 03

   Kiracı tarafından aktifleştirilen finansal kiralamaya konu iktisadî kıymeti kullanma hakkı, VUK’un 298 inci maddesi kapsamında yeniden değerlemeye ve amortismana tâbi tutulacaktır.

4. 04

   Senede bağlı olmayan borçlar mukayyet yani kayıtlı değerle değerlendirilmektedir. Buradaki borçlar TL cinsinden olabileceği gibi yabancı para cinsinden de olabilecektir. Yabancı para cinsinden olan borçlanma maliyetleri ülkemizde yabancı para borsasının olmadığı da dikkate alınarak, yıl içinde MB tarafından açıklanan, yıl sonunda ise Hazine ve Maliye Bakanlığınca açıklanan döviz kuruna göre değerlemeye tabi tutulması gerekmektedir. MB tarafından açıklanan döviz kurunun dikkate alındığı hallerde (dönem içinde) senetsiz alacaklar için döviz alış kurunun dikkate alınması gerekmektedir.

5. 05

   Finansal kiralamadan kaynaklı borçlar reeskonta tabi tutulmayacaktır.

6. 06

   Finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarının 6361 sayılı kanun kapsamında taşınırların sahibinden satın alınıp tekrardan sahiplerine satılması halinde satış 09.08.2016 tarihinden itibaren KDV’den istisna tutulmuştur.

7. 07

   555 Nolu VUK Tebliğ ve ekli listeye baktığımız zaman bu hesaba enflasyon düzeltmesinin yapılmaması gerektiği görülmektedir. Ancak bu hesabın varlık tarafına düzeltme yapılacağı tabidir.