TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
İşletmeler tarafından ihraç edilen tahvil, bono, senet vb. diğer menkul kıymetlerin nominal değeri ile satış fiyatı arasındaki farkın gelecek yıllara ait olan kısmı bu hesap aracılığıyla izlenir. İhraç edilen menkul kıymetlerin gelecek yıllara ait olanların tutarlarındaki artışlar bu hesabın borç tarafına kayıt edilirken, kısa vadeli yabancı kaynaklardaki muadili olan hesaba aktarılmak üzere yapılan kayıtta bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
408 Menkul Kıymetler İhraç Farkı
Menkul Kıymetler İhraç Farkı
XYZ Hesabı
Azalış kaydı
XYZ Hesabı
408 Menkul Kıymetler İhraç Farkı
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Nominal değerinden düşük ihraç edilen menkul kıymetlerde menkul kıymetin nominal değeri ile satış fiyatı arasındaki fark cari dönem için doğrudan finansman gideri ile ilişkilendirilirken ilerleyen dönem için 408-Menkul Kıymetler İhraç Farkı Hesabı ile ilişkilendirilir. Bu kapsamda Dönemsellik Kavramına ayrıca dikkat edilmesi gerekmektedir.
- 02
Kanunlarla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak tespit edilen hadler saklı kalmak şartıyla menkul kıymetin değerinin altında ihracından kaynaklı zararlar mali mevzuat açısından gider olarak dikkate alınamayacaktır.
- 03
Mali mevzuat açısından dikkate alınamayacak olan menkul kıymetler ihraç farkına isabet eden komisyonlar ile benzeri her türlü giderler de kurum kazancının tespitinde indirim olarak dikkate alınamayacaktır.
- 04
Grup şirketleri veya ilişkili diğer kişilere nominal değerinin altında ihraç edilen menkul kıymetler işlemin mahiyetine göre transfer fiyatlandırmasına konu edilebilecektir.
- 05
Parasal Kıymetler: Ulusal para değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı kalan, ancak satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde değişen kıymetler. 555 Nolu VUK Tebliğinde bu tanıma ve ekli listeye baktığımız zaman bu hesaba enflasyon düzeltmesinin yapılmaması gerektiği görülmektedir.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar2 kaynak
- KVK 11. Madde
- KVK 11. Madde
