Hisse Senedi İhraç Primleri

İşletmeler tarafından yeni çıkartılan hisse senetlerinin, primli olarak satılmasından kaynaklı farklar bu hesap aracılığıyla izlenir. İhraç edilen hisse senetlerindeki prim tutarı oluştukça/arttıkça bu hesabın alacak tarafına kayıt edilirken, sermayeye ekleme gibi haller neticesinde prim tutarlarının bu hesaptan nakil olunması halinde bu hesabın borç tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Anonim şirketler ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin ihraç ettikleri hisselerin nominal değeri ile satış fiyatı arasındaki müspet fark uygulamada emisyon primi olarak geçmektedir.

2. 02

   TTK’ya göre Anonim şirketler ile sermayesi paylara bölünmüş limiteden şirketler paylarını itibari değerlerinin altında ihraç edemeyecektir. İtibari değerin altında ihraç yapılabilmesi için işletmenin esas sözleşmesinde bunun için hüküm olması veya genel kurulda buna ilişkin kararın alınmış olması gerekmektedir.

3. 03

   Sermaye yedeklerine yönelik olarak VUK 298. Madde kapsamında yapılan enflasyon düzeltmesi ile oluşan enflasyon farkları geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebileceği gibi sermayeye de eklenebilecektir. Bu kapsamda yapılan işlemler işletme nezdinde kar dağıtımı sayılmayacaktır.

4. 04

   Anonim şirketleri tarafından ihraç edilen paylardan emisyon primi oluşması halinde emisyon primleri kurum kazancından istisna tutulmuştur. Bahse konu kazanç “Emisyon Primi Kazancı” olarak “Zarar Olsa Dahi İndirilecek İstisna ve İndirimler” başlığı altında işlem görecektir.

5. 05

   KVK 5/1-ç maddesinde emisyon primi istisnasına yer verilmişken aynı kanunun 10/ı maddesinde nakit sermaye indirimi müessesine yer verilmiştir. Nakit sermaye indirimi müessesindeki kanunun gerekçesine bakıldığındaki düşünce ile emisyon primi kazanç istisnasındaki düşünce birlikte değerlendirildiğinde kanaatimizce emisyon primleri içinde nakit sermaye indirimi söz konusu olabilecektir.

6. 06

   Menkul kıymet ihraç giderleri kurumlar vergisi kanunda indirilebilecek giderler arasında sayılmıştır. Ancak KVK’nin 5. Maddesinin son fıkrasında ifade edildiği üzere vergiden istisna olan bir kazancın vergiye tabi olan bir kazançtan gider olarak indirilmesi istisnai haller hariç olmak üzere mümkün bulunmamaktadır. Bu kapsamda menkul kıymet ihraç giderlerinin emisyon primlerine isabet eden kısmının KKEG olarak dikkate alınması gerekmektedir.

7. 07

   555 Nolu VUK Genel Tebliğine göre; hisse senedi ihraç primleri enflasyon düzeltmesine tabi tutulacaktır.