TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
İşletmelerin aktifine kayıtlı olan maddi duran varlıklarının yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucunda oluşan değer artışları bu hesap aracılığıyla izlenir. Maddi duran varlıkların değerlemeye tabi tutulmasından kaynaklı sermaye artışı oldukça bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılırken, bu hesapta yer alan tutarların sermayeye dâhil edilmesi veya başkaca bir nedenle sonlanması halinde bu hesabın borç tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
XYZ Hesabı
Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Artışları
522 Maddi Duran Varlıklar Yeniden
Değerleme Artışları
Azalış kaydı
522 Maddi Duran Varlıklar Yeniden
Değerleme Artışları
XYZ Hesabı
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Bir iktisadi kıymetin yeniden değerlemeye tabi tutulabilmesi için öncelikle bu iktisadi kıymetin amortismana tabi iktisadi kıymet olması gerekmektedir.
- 02
Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin yeniden değerlemeye tabi tutulan sonuçları üzerinden amortisman ayrılması gerekmektedir.
- 03
Yeniden değerlemeye tabi tutulan maddi duran varlıklardaki değer artış kazancının sermayeye eklenmesi veya geçmiş yıl zararları ile mahsup edilmesi halinde vergilendirilmeye tabi tutulmayacaktır.
- 04
Yeniden değerlemeye tabi tutulan maddi duran varlıklardaki artışların sermaye yedekleri bölümünden başka bir hesaba alınması (sermayeye eklenme ve geçmiş yıl zararların mahsup edilme hariç) ve işletmeden çekilmesi halinde dönem kazancı ile ilişkilendirilmeksizin vergilendirmeye tabi tutulmasını gerektirecektir.
- 05
Sinema filmleri, boş arazi ve arsalar, iktisadi kıymetin aktifleştirildiği yılı takip eden yılların faiz ve kur farkları, kuruluş ve örgütlenme giderleri ile peştamallıklar yeniden değerlemeye tabi tutulamayacaktır.
- 06
Herhangi bir sebeple amortisman ayrılmaması amortisman süresini etkilemeyeceği için benzer şekilde yeniden değerleme tutarlarını da etkilemeyecektir.
- 07
Amortisman ayrılma sürelerini dolduran maddi duran varlıklar yeniden değerlemeye tabi tutulmayacaktır.
- 08
Yeniden değerleme oranı her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığınca resmî gazete de yayımlanmaktadır.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar5 kaynak
- VUK Mükerrer 298. Madde
- VUK Mükerrer 298. Madde
- VUK Mükerrer 298. Madde
- VUK Mükerrer 298. Madde
- VUK Mükerrer 298. Madde
