İştirakler Yeniden Değerleme Artışları

İşletmelerin iştiraki ve bağlı ortaklığı konumda olan işletmelerin kendi bünyesindeki iktisadi kıymetleri yeniden değerlemeye tabi tutması sonucunda oluşan değer farklarının sermayeye eklenmesi ve katılımcı işletmeye bu artıştan pay düşmesi durumu bu hesap aracılığıyla izlenir. İştirak ve bağlı ortaklıklardaki sermayede değer artışı olması halinde bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılırken, katılımın sonlanması veya başkaca nedenlerle ortadan kalkması halinde bu hesabın borç tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   İştirakler ve bağlı ortaklıkların yeniden değerlemeye tabi tuttuğu varlıkların değerlerindeki artışı sermayelerine eklemeleri halinde iştirakçi konumundaki işletmeler bu hesabı kullanmaktadır.

2. 02

   İştirakçiler tarafından iştirak edilen kurumdaki sermayenin nominal artışından kaynaklı olarak edinilen hisseler bedelsiz hisse kapsamında işlem görecektir.

3. 03

   KVK 5/1-e maddesinde iştirak hisselerinin satışından kaynaklı işlemler bir kısım kurallar eşliğinde KVK’den istisna tutulmuştur. Bu kapsamda bedelsiz olarak elde edilen hisse senetlerinin elde edilme tarihi olarak, sahip olunan eski hisse senetlerinin elde edilme tarihi esas alınarak 2 yıllık süre belirlemesi yapılacaktır.

4. 04

   Yeniden değerlemeye tabi tutulan iştirak ve bağlı ortaklıklardaki değer artışlarının sermaye yedekleri bölümünden başka bir hesaba alınması (sermeye eklenme ve geçmiş yıl zararların mahsup edilme hali hariç) ve işletmeden çekilmesi halinde dönem kazancı ile ilişkilendirilmeksizin vergilendirmeye tabi tutulmasını gerektirecektir.

5. 05

   İştirak ve bağlı ortaklık kazançlar KVK’de istisnaya tabi tutulmuşken GVK’de istisnaya tabi tutulmamıştır. GVK kapsamında elde edilen kazançlarda tevkifat durumu ortaya çıkabilecektir.

6. 06

   İştirakler yeniden değerleme artışları enflasyon düzeltmesi açısından parasal olmayan kıymet olarak dikkate alınacaktır. Başka bir ifadeyle, enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerekmektedir.