TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
İşletmelerin faaliyet dönemine ilişkin vergi sonrası oluşan net zararı bu hesap aracılığıyla izlenir. 692-Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabından bu hesaba zarar aktarımı yapıldıkça bu hesabın borç tarafına kayıt yapılır. Dönem net zararının ortaklardan yâda geçmiş yıl karından karşılanması veya sermaye gibi diğer faktörlerden giderilmesi halinde bu hesabın alacak tarafına kaydedilir. Mahiyeti itibariyle pasifi düzenleyici aktif karakterli bir hesaptır.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
591 Dönem Net Zararı
XYZ Hesabı
Azalış kaydı
XYZ Hesabı
591 Dönem Net Zararı
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Tek Düzen Hesap Planı ve Muhasebe Uygulamaları Genel Tebliğinde 591 koduyla yer alan “Dönem Net Zararı Hesabı” ticari zarar olup, mali zarar bundan farklılık göstermiş olabilecektir.
- 02
İşletmelerin ticari zararı ile mali zararı genellikle birbirinden farklılık arz etmektedir. İşletmelerin başta KKEG olmak üzere indirimi kabil olmayan giderleri ticari zarara eklendiğinde ortaya mali kar çıkmaktadır. Benzer şekilde ticari kardan zarar olsa dahi indirilebilecek istisna ve indirimler düşüldükten sonra da mali zarar ortaya çıkmaktadır.
- 03
Kanunen kabul edilmeyip de ticari zarara eklenmesi gereken bir kısım giderlere aşağıda yer verilmiştir;
GVK hükümlerine göre KKEG
- İşletme sahibi, eşin ve çocukları tarafından işletmeden çekilen değerler
- İşletme sahibinin kendisine, eşine, küçük çocuklarına işletmeden ödenen aylıklar, ücretler, ikramiyeler, komisyonlar ve tazminat
- İşletme sahibinin işletmeye koyduğu sermaye için yürüttüğü faizler
- İşletme sahibinin, eşinin ve küçük çocuklarının işletmede cari hesap veya diğer şekillerdeki alacakları üzerinden yürütülecek faizler
- Her türlü para cezaları ve vergi cezaları ile teşebbüs sahibinin suçlarından kaynaklanan ceza ve tazminatlar
- Her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklâm giderlerinin %50’si (19/5/2008 tarihinden itibaren tamamı indirim konusu yapılamayacaktır.)
- Kiralama yoluyla edinilen veya işletmede kayıtlı olan yat, kotra, tekne, sürat teknesi gibi motorlu deniz taşıtları ile uçak ve helikopter gibi hava taşıtlarından işletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili olmayanlara yönelik harcamalar ile amortisman giderleri
- Basın ve yayın yoluyla işlenen fiillerden veya radyo ve televizyon yayınlarından kaynaklanan maddî ve manevî zarar tazminatları
- Her türlü para cezaları, vergi cezaları (6183 sayılı kanun ile 213 sayılı kanun hükümlerine göre ödenen cezalar, gecikme zamları ve faizler)
- Sözleşmelerde ceza şartı olarak konulanlar hariç olmak üzere işletmelerin kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin ve çalışanlarının suçlarından doğan maddî ve manevî zarar tazminatlardan kaynaklı giderler
- Binek otomobillerinin gider kısıtlamasına tabi olan kısmı
- Sosyal güvenlik kurumuna henüz ödenmemiş olan prim ve tazminatlar
- İdare meclisi başkan ve üyelerine ödenen kâr payları
KVK hükümlerine göre KKEG
- Öz sermaye üzerinden hesaplanan faizler
- Örtülü sermaye üzerinden hesaplanan faiz, kur farkları ve benzeri giderler
- Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımları
- Her nevi yedek akçeler
- Hesaplanan kurumlar vergisi ile her türlü para cezaları ile vergi cezaları ve gecikme zamları
- Menkul kıymetlerin nominal değerlerinin altında ihracından kaynaklı zararlar
- Kiralama yoluyla edinilen veya işletmede kayıtlı olan yat, kotra, tekne, sürat teknesi gibi motorlu deniz taşıtları ile uçak ve helikopter gibi hava taşıtlarından işletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili olmayanlara yönelik harcamalar ile amortisman giderleri
Diğer Kanun hükümlerine göre KKEG
- 6802 Sayılı Gider Vergileri Kanunu göre ödenen özel iletişim vergileri
- MTV Kanunun 14 maddesine göre bu kanuna ekli (I), (I/A) ve (IV) sayılı tarifelerde yer alan taşıtlar (Ticari maksatla kullanılan uçak ve helikopterler ile taşıt kiralama faaliyeti ile uğraşan işletmelerin bu amaçla kiraya verdikleri taşıtlar hariç) için ödenen MTV
