TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
İşletmelerin faaliyet dönemine ilişkin vergi sonrası net kâr tutarı bu hesap aracılığıyla izlenir. 692. Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabından bu hesaba aktarım yapıldıkça bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılır. Dönem net kararının dağıtılması veya geçmiş yıl karlarına aktarılması halinde ise bu hesabın borç tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
XYZ Hesabı
Dönem Net Karı
590 Dönem Net Karı
Azalış kaydı
590 Dönem Net Karı
XYZ Hesabı
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Türk Ticaret Kanunu esas alınarak belirlenen karlar ticari karı ifade ederken, mali mevzuata göre belirlenen karlar mali karı ifade etmektedir. Mali kar aynı zamanda vergi matrahına esas olan karı da ifade etmektedir.
- 02
İşletmelerin ticari karı ile mali karı genellikle farklılık arz etmektedir. İşletmelerin başta KKEG olmak üzere indirimi kabil olmayan giderleri ticari kara eklenerek mali kara ulaşılmaktadır. İşletmelerin ticari karından teşvik ve istisnalar düşüldükten sonra da mali kara ulaşılabilmektedir.
- 03
Ticari kardan mali kara ulaşırken, indirilecek istisnalar aşağıdaki gibidir;
- İştirak Kazançları ( K.V.K. Mad. 5/1-a)
- Yurtdışı İştirak Kazançları ( K.V.K. Mad. 5/1-b )
- Tam Mükellef Anonim Şirketlerin Yurtdışı İştirak Hisseleri Satış Kazançları ( K.V.K. Mad. 5/1-c)
- Emisyon Primi Kazancı ( K.V.K. Mad. 5/1ç )
- Yatırım Fon ve Ortaklığı Portföy İşletmeciliği Kazancı ( K.V.K. Mad. 5/1d)
- İştirak Hissesi Satış Kazancı İstisnası ( K.V.K. Mad. 5/1-e )
- Kurucu Senetleri, İntifa Senetleri ve Rüçhan Hakları Satış Kazancı İstisnası ( K.V.K. Mad. 5/1-e )
- Bank. Fin. Kir yâda Fin. Şir veya TMSF’ye Borçlu Durumda Olan Kurumların Taş. İşt. His
- ile Kur. Sen. Ve R.Hakları Sat. Kaz. ( K.V.K. Mad. 5/1f)
- Yurtdışı Şube Kazançları ( K.V.K. Mad. 5/1-g )
- Yurt Dışı İnşaat Onarma, Montaj ve Teknik Hizmetlerden Sağlanan Kazançlar ( K.V.K. Mad. 5/1-h )
- Eğ. Öğ. Kur. İle Öz. Kreş ve Gün. Bakım İle Rehabilitasyon Mrkz. Kazançlar ( K.V.K. Mad. 5/1-ı )
- Sat-Kirala-Geri Al İşlemlerden Doğan Kazançlarda İstisna ( K.V.K. Mad. 5/1-j )
- Kira Sertifikası İhracı Amacıyla Varlık ve Hakların Satışından Doğan Kazançlarda İstisna ( K.V.K. Mad. 5/1-k )
- Serbest Bölgelerde Elde Edilen Kazançlar
- Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Elde Edilen Kazançlar
- Türk Uluslararası Gemi Siciline Kayıtlı Gemilerin İşletilmesinden ve Devrinden Sağlanan Kazançlar
- Yabancı Fon Kazançlarının Vergilendirilmesinde Yönetici Şirketlere İlişkin İstisna ( K.V.K. Mad. 5/A/3 )
- Sınai Mülkiyet Haklarında İstisna ( K.V.K. Mad. 5/B )
- 04
Ticari kardan mali kara ulaştıktan sonra kazanç olması halinde indirilecek giderler ise aşağıdaki gibidir;
- Risturnlar ( K.V.K. Mad. 5/1-i )
- Ar-Ge İndirimi ( K.V.K. Mad. 10/1-a )
- Ar-Ge İndirimi ( 5746 Sayılı Kanun Mad. 3 )
- Ar-Ge İndirimi ( 5746 Sayılı Kanun Mad. 3/A )
- Tasarım İndirimi ( 5746 Sayılı Kanun Mad. 3 )
- Sponsorluk Harcamaları ( K.V.K. Mad. 10/1-b )
- Bağış ve Yardımlar ( K.V.K. Mad. 10/1-c )
- Eğitim ve Sağlık Tesisleri, Gençlik Merkezleri, Gençlik ve İzci Kampları ile Yurt
- İnşaatlarına İlişkin Bağış ve Yardımlar ( K.V.K. Mad. 10/1-ç )
- İbadethanelere ve Dini Tesislere Yapılan Bağış ve Yardımlar ( K.V.K. Mad. 10/1-ç )
- Kültür ve Turizm Amaçlı Bağış ve Yardımlar ( K.V.K. Mad. 10/1-d )
- Başbakanlıkça veya Bakanlar Kurulunca Başlatılan Yardım Kampanyalarına Yapılan Bağış ve Yardımlar ( K.V.K. Mad. 10/1-e )
- Türkiye Kızılay Derneğine ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine Yapılan Nakdi Bağış ve Yardımlar ( K.V.K. Mad. 10/1-f )
- VUK 325/A’ya Göre Girişim Sermayesi Fonu Olarak Ayrılan Tutarlar ( K.V.K. Mad. 10/1-g )
- Sağlık Hizmetlerine İlişkin İndirim ( K.V.K. Mad. 10/1-ğ )
- Eğitim Hizmetlerine İlişkin İndirim ( K.V.K. Mad. 10/1-ğ )
- Diğer Hizmetlere İlişkin İndirim ( K.V.K. Mad. 10/1-ğ )
- 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanuna Göre Kurulan Korumalı İşyeri İndirimi ( K.V.K. Mad. 10/1-h )
- Eskişehir 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti Ajansı ile Expo 2016 Antalya Ajansına Yapılan Her Türlü Nakdi ve Ayni Bağış ve Yardımlar ile Sponsorluk Harcamaları
- Yatırım İndirimi İstisnası
- Nakdi Sermaye Artışından Kaynaklanan Faiz İndirimi ( K.V.K. Mad. 10/1-ı )
- Tekno-girişim Sermaye Desteği İndirimi ( 5746 Sayılı Kanun Mad. 3/5 )
- Tekno-kent Sermaye Desteği İndirimi ( 4691 Sayılı Kanun Geçici Madde 4 )
