TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
Hisse Senetleri hesabı işletmelerin geçici süreyle (1 yıldan az süreyle) elde tuttukları ve başka işletmelerin sermayelerine ortak oldukları nispi payları gösteren senetlerin takip edildiği hesaptır. Bu vasfa haiz hisse senetlerindeki artışlar (girişler) bu hesabın borç tarafına, azalışlar (çıkışlar) bu hesabın alacak tarafına kayıt edilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
110 Hisse Senetleri
Hazır Değerler
XYZ Hesabı
Azalış kaydı
XYZ Hesabı
110 Hisse Senetleri
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Hisse senetlerinin değerlemesi yapılırken alış bedeli üzerinden değerleme yapılmalıdır.
- 02
Hisse senetleri için kar dağıtımı yapılmış ve işletme için temettü oluşmuşsa bu tutarlar 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabına kayıt yapılmalıdır. Diğer bir ifadeyle dönem kazancına yansıtılmalıdır.
- 03
Alış bedeli ile satış bedeli arasındaki müspet fark 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabına kaydedilirken, menfi farklar 655 Menkul Kıymet Satış Zararları Hesabına kaydedilmelidir.
- 04
Borsa da işlem görmeyen ve 2 yıldan az elde tutulan hisse senetlerinin teslimlerinde KDV hesaplaması yapılmalıdır. Diğer bir ifadeyle bu hesabın yanında 391-Hesaplanan KDV hesabının da kullanılması gerekmektedir.
- 05
Hisse senedi alışı için ödenen komisyon giderleri, hisse senedinin alış bedeli ile ilişkilendirilmeksizin 653-Komisyon Giderleri Hesabına kaydedilmelidir.
- 06
Bölünme ve hisse devri gibi yöntemlerle edinilen hisseler ile ortaklık yapısı oluşturmak için edinilen hisse senetleri uzun vadeli olacağı için Özün Önceliği Kavramı eşliğinde duran varlık grubu aracılığıyla takip edilmelidir.
- 07
Hisse senetleri Enflasyon Düzletmesine tabi tutulması yönüyle mahiyete bağlı değişkenlik göstermektedir. Şöyle ki, TL cinsinden hisse senetleri parasal olmayan kıymet olarak kabul edilmekte ve enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerekmektedir. Döviz cinsinden veya başkaca bir varlığa endekslenmiş hisse senetleri ise parasal kıymet olarak dikkate alınmakta ve enflasyon düzeltmesine tabi tutulmamaktadır.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar3 kaynak
- VUK 279. Madde
- KDV 17/4-r Madde
- VUK 555 Nolu Tebliğ
