Diğer Ticari Alacaklar

İşletmenin ticari faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve aynı zamanda önceki bölümde sayılanlar (Alıcılar, Alacak Senetleri ile Verilen Depozito ve Teminatlar) içerisinde yer almayan tahsili gecikmiş alacaklar (henüz şüpheli alacak niteliğini kazanamayanlar) ve diğer çeşitli senetsiz ticari alacaklar bu hesap aracılığıyla izlenir. Artışlar (girişler) bu hesabın borç tarafına kayıt edilirken, eksilmeler (çıkışlar) olduğu zaman da bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Kredi kartı ile yapılan tahsilatlarda alacakların kesintiye uğrayıp uğramaması dolayısıyla da tahsilat süresi kredi kartıyla yapılan satışta bu kaydın hangi hesaba yapılacağını etkilemektedir. Uygulamada 28 günden sonraki tahsilatlara kesinti yapılmadığı için bu hazır değer olarak kabul edilmekte ve muhasebe kaydında 108 Hazır Değerler Hesabının kullanılması uygun görülmektedir. Ancak kredi kartı slipinin oluştuğu tarihten itibaren 28 gün içinde banka tarafından hesaba aktarılacağı ve aktarılan tutar üzerinden kesinti yapılacağının belirtildiği hallerde ise kredi kartı ile yapılan satışların bu hesapta (127 Diğer Ticari Alacaklar) izlenmesinin gerektiği bilinmektedir. Özetle kredi kartı ile yapılan satışlarda tahsil süresi 28 gün olarak öngörülmüşse bu alacağın 127 Diğer Ticari Alacaklar hesabı vasıtasıyla takip edilmesi gerekmektedir.

2. 02

   İşletmelerin aktiflerinde kayıtlı olan ancak işletmelerin demirbaş gibi doğrudan ticari faaliyetinin konusunu oluşturmayan satışlarından kaynaklı alacakları da bu hesapta takip edilmelidir.

3. 03

   Diğer ticari alacaklar hesabı takip ve kontrol edilirken bu hesabın borcuna yapılan kayıtların KDV açısından tetkik edilmesi yerinde olacaktır. Bu hesapta takip edilen kimi alacaklar KDV’den istisna iken, kimi alacaklar üzerinden KDV hesaplanması gerektiği görülebilecektir.

4. 04

   Diğer ticari alacak mahiyetinde olan bir alacağın vadesi değişmişse ve/veya kur farkı kaynaklı KDV açısından değer değişikliği oluşmuşsa yeni duruma göre artış tutarı üzerinden KDV hesaplaması yapılması gerekebilecektir. KDV’ye konu bir satış olması gerektiği tabidir.

5. 05

   VUK 281’e göre senede bağlı olmayan alacaklar mukayyet yani kayıtlı değerle değerlendirilir. Ancak yabancı para cinsinden olan alacakların ülkemizde yabancı para borsasının olmadığı da dikkate alınarak, yıl içinde MB tarafından açıklanan, yıl sonunda ise Hazine ve Maliye Bakanlığınca açıklanan döviz kuruna göre değerlemeye tabi tutulması gerekmektedir. MB tarafından açıklanan döviz kurunun dikkate alındığı hallerde (dönem içinde) senetsiz alacaklar için döviz alış kurunun dikkate alınması gerekmektedir.

6. 06

   Bu hesapta olup da tahsili şüpheli hale gelen alacakların, buradan çıkartılarak şüpheli alacaklar hesabında takip edilmesi gerekmektedir.

7. 07

   555 Nolu VUK Genel Tebliğine göre bu hesap parasal kıymet olarak değerlendirildiği için bu hesaba yönelik enflasyon düzeltmesine yapılmaması gerekmektedir.