İndirilecek Katma Değer Vergisi

Mal veya hizmet alımı nedeniyle satıcılara ödenen/borçlanılan KDV tutarları hesapta izlenir. Mal veya hizmet alımı nedeniyle ödenen/borçlanılan KDV tutarları bu hesabın borç tarafına kayıt edilirken, düzeltme gerektiren işlemler ile sonraki döneme devreden KDV’lere aktarılan tutarlar ise bu hesabın alacak tarafına kayıt edilerek takip işlemi yapılmaktadır.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Mal ve/veya hizmet alımı nedeniyle KDV ödemesinin/tahakkukun yapılması halinde bu KDV’nin indirim konusu yapılabilmesi için aynı zaman vergi mevzuatının bu indirime izin vermesi gerekmektedir. Aşağıda yazılı olan hallerde KDV’nin indirim konusu yapılması mümkün değildir.

   • Katma Değer Vergisinden istisna edilmiş veya vergiye tabi olmayan işlemler üzerinden hesaplanmış olan (17-2/b-c-d ile 17-4/ı-ö hariç) KDV’ler indirim konusu yapılamayacaktır.
   • Binek otomobiller (87.03 GTİP numaralı araçlar) için ödenen KDV’ler (faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin işletilmesi olanların bu amaçla aldıkları hariç) indirim konusu yapılamayacaktır.
   • Sel felaketi, deprem ve mücbir sebep ilân edilen yangın sonucu zayi olan mallar için yüklenilenler hariç olmak üzere zayi olan diğer malların KDV’si indirim konusu yapılamayacaktır.
   • Gelir ve Kurumlar Vergisi kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen/borçlanılan KDV’ler indirim konusu yapılamayacaktır.
   • VUK hükümlerine göre değersiz alacaklar kapsamında olan ve alıcıları tarafından ödenmeyen KDV’ler yine alıcılar tarafından indirim konusu yapılamayacaktır.
   • Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere, binek otomobillere ilişkin giderlerin KDV’sinin en fazla %70'i indirilebilecektir.
2. 02

   Gider veya maliyete eklenmesinde vergi mevzuatına göre başkaca engel bulunmayan hallerde indirimi kabul edilmeyen KDV’ler gider veya maliyet olarak dikkate alınabilecektir.

3. 03

   KDV’nin indirim konusu yapılabilmesi için indirimin gerçek belge ile belgelendirilmesi ve belgenin de kanunda aranan şartları sağlaması ayrıca gerekmektedir.

4. 04

   Tevkifata konu işlemlerde tevkif edilmeyen tutarın indiriminin dayanağı satıcı tarafından düzenlenen belge, tevkif edilen tutarın indiriminin dayanağı ise alıcı tarafından verilen 2 Nolu KDV beyannamesidir. Alıcı tevkif ettiği tutarın 2 Nolu KDV beyannamesini hangi dönemde vermişse KDV indirimini (indirilecek KDV olarak dikkate alma işlemini) de o dönemde yapması gerekecektir. Ancak 28/12/2023 tarihli ve 32413 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 27/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanun ile 3065 sayılı Kanunun (29/1) maddesinde değişiklik yapılarak vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenen KDV’nin indirim konusu yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre, Ocak/2024 vergilendirme döneminden itibaren vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından tevkif edilen ve 2 No.lu KDV Beyannamesiyle beyan edilen KDV’nin, ödendiği vergilendirme dönemine ilişkin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılması gerekmektedir. Ancak, 3065 sayılı Kanunun (29/5) maddesinde Bakanlığımıza verilen yetki çerçevesinde, vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından tevkif edilen ve tevkifatın yapıldığı döneme ait 1 No.lu KDV Beyannamesinden önce verilen aynı döneme ait 2 No.lu KDV Beyannamesiyle süresinde beyan edilerek süresinde ödenen KDV’nin, 2 No.lu KDV Beyannamesinin ait olduğu dönemin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılması uygun bulunmuştur. Vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından tevkif edilerek beyan edilen ancak kısmen ödenen KDV’nin ödendiği kısım itibarıyla indirim konusu yapılması mümkündür.

5. 05

   Tevkifata tabi tutulması gerektiği halde tevkifata tabi tutulmayan işlemde tevkifata konu tutarın indirimi dayanaksız (belgesiz) olacaktır. Benzer şekilde tevkifata tabi tutulan işlemde satıcının düzenlediği belgeye mali idarece sahte belge tanısı konmuşsa indirimlerden çıkartma işlemi sadece tevkif edilmeyen tutar için yapılacak, 2 Nolu KDV beyannamesi ile beyan edilen tutar indirime konu edilmeye devam edecektir.

6. 06

   KDV’de indirim hakkı vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılını takip eden takvim yılı aşılmamak kaydıyla, belgenin kanuni defterlere kaydedildiği vergilendirme döneminde kullanılabilecektir.

7. 07

   Gerek 555 Nolu VUK Genel Tebliğine gerekse de bu konuya ilişkin diğer yasal mevzuatlara bakıldığında bu hesabın parasal kıymet olarak değerlendirildiği görülmektedir. Başka bir ifadeyle, bu hesaba enflasyon düzeltmesinin yapılmaması gerekmektedir.