Diğer Katma Değer Vergisi

Yatırımı teşvikli malların ithalinde ödemesi yapılmayan/ötelenen ve süresi 1 yılı aşmayan KDV’ler ile iadesi talep edilen veya tecil edilebilir KDV kapsamında olan KDV tutarları bu hesap aracılığıyla izlenir. Yatırımı teşvik kapsamında yapılan alımları ödemesinin ertelenmesi (istisna kapsamında sayılması) veya yüklenilen KDV iadesinin talep edilmesi, ihraç kayıtlı teslimde KDV’nin tecil edilmesi halinde bu hesabın borcuna kaydedilir. İadesi talep edilen verginin alınması, ödemesi ötelenen KDV’lerin ödenmesi, ihraç kayıtlı teslimlerin sonuçlanması halinde bu hesabın alacağına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Yatırımı teşvik belgesi kapsamındaki bir malın istisnadan yararlanabilmesi için, öncelikle yatırım teşvik belgesi eki listede yer alması ve makine-teçhizat niteliğinde olması, bu makine-teçhizatın kullanıldığı faaliyetlerin tamamen veya kısmen indirim hakkı tanınan işlemlerden oluşması gerekmektedir.

2. 02

   İhraç kayıtlı teslimler nedeniyle bu hesabın kullanımı imalatçı işletmeler tarafından yapılacaktır. İhracatçılara mal teslim eden imalatçıların terkin ve iade işlemleri ise mali idarece ihracatın gerçekleşmesinden sonra yapılacaktır.

3. 03

   İhraç kayıtlı teslim nedeniyle alıcılardan tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu vergi, vergi dairesi tarafından tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunur. Bu kapsamdaki teslimlerin, ihracatçıya teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihraç edilmesi gerekmektedir.

4. 04

   İhracatın şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, bu kapsamda tecil olunan vergi tahakkuk ettirildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammıyla birlikte tahsil olunacaktır. Ancak, ihraç kaydıyla yapılan teslimlerin VUK kapsamındaki mücbir sebepler eşliğinde gerçekleşmemesi halinde, tecil edilen vergi tecil edildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre ilgili dönemler için geçerli tecil faizi ile birlikte mali idarece tahsil edilebilecektir.

5. 05

   İhraç kayıtlı teslime konu malın mücbir sebepler veya beklenmedik durumlar nedeniyle üç ay içinde gerçekleştirilememesi halinde, en geç üç aylık sürenin dolduğu tarihten itibaren onbeş gün içinde başvuran ihracatçılara mali idare tarafından üç aya kadar ek süre verilebilmektedir.

6. 06

   İhraç kaydıyla teslimlerde tecil-terkin uygulaması ihtiyari bir uygulama olup, bu kapsamdaki malların imalatçıları tarafından ihracatçılara KDV tahsil edilerek teslimi de mümkün bulunmaktadır. Ancak bu gibi hallerde muhasebenin temel ilkelerinden Tutarlılık Kavramına ayıca dikkate edilmesi gerektiği gibi bu hesabın kullanılmaması gerektiği de tabidir.

7. 07

   İhraç kaydıyla yapılan teslimlerde ihracat veya hariçte işleme rejimleri çerçevesinde malların yurtdışı edilmiş sayılması malların kesin ihracına bağlıdır. Kesin ihracı öngörülmeyen mallarda ihraç kaydıyla teslim yönteminin uygulanması mümkün değildir.

8. 08

   Diğer istisna ve indirimli orana tabi işlemlerden kaynaklı olarak KDV iadesi talep edilmesi halinde talep edilen tutarın 190 Devreden Katma Değer Vergisi (sonraki döneme devreden KDV) hesabında yer alıp almadığı kontrol edilerek, bu hesapta yer alan tutarların 192 Diğer KDV hesabına alınması gerekmektedir.

9. 09

   Hem 555 Nolu VUK Genel Tebliğine hem de bu konuya ilişkin diğer yasal mevzuatlara bakıldığında bu hesabın parasal kıymet olarak değerlendirildiği görülmektedir. Başka bir ifadeyle, bu hesaba enflasyon düzeltmesinin yapılmaması gerekmektedir.