Personel Avansları

İşletmeler tarafından çalıştırılan personellere ücret, yolluk, maaş vb. için yapılacak ödemelerin önceden avans şeklinde ödenmesi halinde yapılan ödemeler bu hesapta izlenir. Bu kapsamda ödeme yapıldıkça bu hesaba borç kaydı yapılırken; yapılan ödemelerin iade edilmesi, istihkaklardan kesinti yapılması ve kesin ödemeyi dönüşmesi gibi hallerde ise bu hesabın alacak tarafına kayıt işlemi yapılacaktır.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Ücretlerin avans olarak ödenmesi halinde yapılan avans ödemesi üzerinden GVK kapsamında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.

2. 02

   Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından idare meclisi başkanı ve üyeleri ile denetçilerine, tasfiye memurlarına ve hizmet erbabına verilen gerçek yol giderlerinin tamamı ile yemek ve yatmak giderlerine karşılık verilen gündelikler, (Bu gündelikler aynı aylık seviyesindeki devlet memurlarına verilen gündeliklerden fazla ise veya devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşarsa, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulacaktır.) için yapılan avans ödemeleri ücret istisnası kapsamında değerlendirilecektir. 245Başka bir ifadeyle, bu kapsamdaki ödeme için gelir vergisi tevkifatı yapılmayacaktır.

3. 03

   İşletmeler tarafından çalışanlara çocuk zammı şeklinde ödenen avansların, devletçe ödenen tutarı aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna tutulmuştur. Bu nedenle tevkifat yapılmayacaktır.

4. 04

   Hizmet erbabına evlenme ve doğum münasebetiyle avans şeklinde yapılan ödemelerden hizmet erbabına verilen ücretin 2 aylık tutarını aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna tutulmuştur. Bu nedenle tevkifat işlemi yapılmayacaktır.

5. 05

   Gelir Vergisi Kanunu’nun 28 inci maddesinin 1 ve 2 numaralı bentleri uyarınca, bu bentlerde yazılı şartla vergiden müstesna tutulan tahsil ve tatbikat ödemeleri ve bu meyanda burslar; gelecekte yapılacak hizmetler karşılığını teşkil etmesi halinde bu kapsamda yapılan ve niteliği avans olan, ödemeler gelir vergisinden istisna tutulacak ve tevkifat yapılmayacaktır.

6. 06

   Teşvik gayesiyle spor yarışmalarına katılan amatör sporculara avans şeklinde ödenen ödül ve ikramiyeler gelir vergisinden istisna tutulduğu için tevkifata konu edilmeyecektir.

7. 07

   Asgari ücretin brüt tutarına isabet eden damga vergisi ile asgari ücretin net tutarına isabet eden gelir vergisi için tevkifat işlemi yapılmayacaktır. Bu ödemeler avans halinde yapılması halinde de bu ödemeler için tevkifat yapılmayacaktır.

8. 08

   İşverenlerce taşıma hizmeti verilmeyen hallerde çalışılan günler için avans olarak verilen ve tutarı 158 TL’yi aşmayan (2026 yılı için) taşıma kartı gibi ulaşım araçlarına ödenen bedeller için gelir vergisi tevkifatı yapılmayacaktır.

9. 09

   İşverenlerce, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda çalışanlara verilen ücretin 330 TL’ye (2026 yılı için) kadar olan kısmı gelir vergisinden, 158 TL’ye (2026 yılı için) kadar olan kısmı SGK priminden istisna tutulmuştur. Bu kapsamda yapılan avans ödemeleri için tevkifat yapılmayacaktır.

10. 10

    Personellere ödenen avanslar için damga vergisi hesaplaması gerekmektedir.

11. 11

    Personele yapılan avans ödemeleri için SGK kapsamında prim kesintisi yapılmayacaktır.

12. 12

    Gerek 555 Nolu VUK Genel Tebliğine gerekse bu konuya ilişkin diğer yasal mevzuatlara bakıldığında bu hesabın parasal kıymet olarak değerlendirildiği görülmektedir. Başka bir ifadeyle, bu hesaba enflasyon düzeltmesinin yapılmaması gerekmektedir.