TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
Alacak senetleri reeskontu hesabı, işletmelerin faaliyet konusuyla ilgili olarak mal teslimi ve hizmet ifası sonucu almış olduğu senetleri değerleme gününde tasarruf değeri ile değerlemesi neticesinde; senedin kayıtlı değeri ile değerleme günündeki değeri arasındaki farkın izlendiği hesaptır. Aktifi düzenleyici pasif karakterli olan bu hesapta artışlar (girişler) bu hesabın alacağına kaydedilirken, azalışlar (çıkışlar) bu hesabın borç tarafına kaydedilir. Cari dönem alacak senetlerinin değerlemesinde kullanılan bu hesap, izleyen yılın (dönemin) başında gelir hesaplarına aktarılarak kapatılmaktadır.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
XYZ Hesabı
Alacak Senetleri Reeskontu
222 Alacak Senetleri Reeskontu
Azalış kaydı
222 Alacak Senetleri Reeskontu
XYZ Hesabı
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Alacak senetlerinin değerlemesi işletme içi bir işlem olduğu için yani borçlunun borcunu etkileyen bir durum olmadığı için daha önce yapılmış olan işleme özgü KDV yönüyle matrahta bir değişiklik yapılmayacaktır.
- 02
Alacak senetlerini reeskonta tabi tutan işletmelerin borç senetlerini de reeskonta tabi tutması gerekecektir. Benzer şekilde alınan çekleri reeskonta tabi tutan işletmelerin verilen çeklerini de reeskonta tabi tutması gerekmektedir.
- 03
Banka ve bankerler ile sigorta şirketlerinin alacak senetlerini reeskonta tabi tutması zorunlu iken diğer işletmeler de reeskonta tabi tutma işlemi ihtiyaridir.
- 04
Reeskont hesaplamasında iç iskonto yönteminin kullanılması gerekmektedir.
- 05
Şüpheli alacak karşılığı ayrılmış olan senet ve çekler için reeskont hesaplaması yapılmamalıdır.
- 06
Ticari işlem mahiyetinde olmayan hatır senetleri ve hatır çeklerinin reeskonta tabi tutulmaması gerekmektedir.
- 07
Gerçekleşmiş satışlarla ilgilisi olmayan alacak senetleri ile çeklerin dönem sonlarında reeskonta tabi tutulmaması gerekir. Reeskonta tabi tutulacak olan alacak veya borcun ticari mahiyette olması gerekmektedir. 269
- 08
Borçlusu iflas etmiş ve resmi makamlarca da teyit edilmiş (müflis) olan senet ve çekler hukuken muaccel hale geleceği için bu türden alacakların reeskonta tabi tutulmaması gerekmektedir.
- 09
Reeskont hesaplaması yapılırken senet veya çekin bedeli üzerinden hesaplama yapıldığı için hasılat-KDV-ÖTV ayrıştırılması yapılmaz. Yani ıskonto işlemi sonucunda bulunan tutar ayrıştırmaya konu edilmeden, gidere konu edilmelidir.
- 10
Senet üzerinde açıkça yazılı bir faiz oranı bulunmuyorsa merkez bankasının kısa vadeli avans işlemleri için uyguladığı faiz oranlarının yapılacak işlemde dikkate alınması gerekmektedir.
- 11
Alacak Senetleri Reeskontu hesabına enflasyon düzeltmesi boyutuyla bakıldığında asla bağlı (alacak senetleri) olan işlem enflasyon düzeltmesinin
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar3 kaynak
- 64 sayılı Vergi Usul Kanunu Sirküleri
- 238 seri Nolu VUK Genel Tebliği
- 238 seri Nolu VUK Genel Tebliği
