İştiraklere Sermaye Taahhütleri

İşletmelerin, iştiraki konumunda olan işletmelerdeki paylarının artırılması veya yeni pay edinilmesi gibi haller neticesinde taahhüt ettiği ancak henüz yerine getirmediği sermaye tutarları bu hesapta izlenir. İştirak için sermaye taahhüdünde bulunulduğunda 242 İştirakler Hesabının borcuna kayıt yapılırken bu hesabın alacak tarafına kaydedilir. Taahhütlerin yerine getirilmesi ile birlikte alacak kaydı yapılan bu hesaba borç kaydı yapılmaktadır. Bu hesap aktifi düzenleyici pasif karakterli bir hesaptır.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   İşletmelerin başka bir işletmenin sermayesine olan katılımı için taahhütte bulunması, işletmeler açısından borç (yükümlülük) doğururken, iştiraki konumunda olan işletmeler için sözleşmeye müstenit alacak hakkı doğurmaktadır.

2. 02

   VUK hükümlerine göre borçlar mukayyet değerle değerlendirilmektedir. Buradaki borçlanmanın döviz cinsinden olması halinde değerleme gününde değerleme işlemi Hazine ve Maliye Bakanlığınca ilan edilen döviz kuru dikkate alınırken, yıl içindeki değerlemede MB döviz alış kurunun dikkate alınması gerekmektedir.

3. 03

   İşletmeler tarafından borç mahiyetinde olan sermaye taahhüdünün yerine getirilmesi nakdi ödeme şeklinde olabileceği gibi ayni ödeme şeklinde veya iştirak hissesi takası şeklinde de olabilecektir. Buna göre; bağlı ortaklığın yapacağı sermaye artırımı sonucu doğacak sermaye taahhüdüne karşılık olmak üzere taşınmazların veya iştirak hisselerinin ayni sermaye olarak bağlı ortaklığa devredilmesi halinde, bağlı değer başka bir bağlı değere (iştirak hissesine) dönüşeceği için, bu kapsamdaki gayrimenkul ve iştirak hissesinin devri KVK 5. Madde kapsamında iştirak kazancı istisnasından yararlanamayacaktır.

4. 04

   Sermaye iştirakinin TL cinsinden ödenmesi halinde belli bir kısım şartlar eşliğinde iştirak edilen işletme nakit artırım indiriminden yararlanacaktır.

5. 05

   Sermaye ödemesi gerçekleşmeyen henüz taahhüt aşamasında olan tutarlar için ödenmemiş sermayede olduğu gibi kanaatimizce enflasyon düzeltmesi gerçekleşmeyecektir.