Diğer Maddi Duran Varlıklar

Mahiyet itibariyle maddi duran varlık olan ancak bu hesap grubu içerisinde daha önce belirtilenlerden birinin konusuna girmeyen maddi duran varlıklar bu hesap aracılığıyla izlenir. Bu kapsamda olan varlıkların edinilmesi halinde bu hesabın borç tarafına kayıt yapılırken, varlığın satılması veya hurdaya ayrılması gibi haller neticesinde elden çıkartılması halinde bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Diğer maddi duran varlıklar hesabında yer alan varlığın aşınma, yıpranma ve değer kaybına uğrama gibi haller neticesinde değerinde düşüş bekleniyorsa bu varlıklar için de amortisman ayrılması ve kaybın amortisman yoluyla giderleştirilmesi gerekmektedir.

2. 02

   İşletmeler tarafından edinilen ve değeri 2023 yılı için 4.400 TL’yi aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmayarak doğrudan gider yazılabilmektedir. İktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz edenlerde ise bu tutara ulaşılmasında parçaların toplam bedeli dikkate alınmaktadır. Diğer maddi duran varlıklar grubunda yer alan varlıklar içinde benzer durum geçerli olacaktır.

3. 03

   Diğer maddi duran varlık olan bir iktisadi kıymetin satılması halinde alınan bedel ile bunların envanter defterindeki kayıtlı değerleri arasındaki fark kar ve zarar hesabına geçirilecektir. Kar ve zarar tutarı belirlenirken ayrılmış olan amortisman tutarlarının düşülmesi gerekmektedir.

4. 04

   Kooperatiflerin faaliyetlerinin icrasına yönelik olarak kullandıkları amortismana tabi iktisadi kıymetin elden çıkartılması işlemi 1/1/2018 tarihinden itibaren ortak dışı işlem sayılmayacaktır.

5. 05

   Kurumlar vergisi kanunu kapsamındaki kısmi bölünme sağlayan işletmelerin, devir ve bölünmesinde bütünlük sağlaması için işlem bütünlüğü sağlayan makina ve cihazlarında devredilmesi gerekmektedir.

6. 06

   Kap ve ambalajlar ile döküntü ve tali maddelerin geri verilmesi (geri verilecek olması) halinde kap ve ambalajlar ile döküntü ve tali maddeler KDV kanununa göre teslim sayılmamakta sadece bunların içerisindeki maddeler teslim sayılmaktadır. Bu nedenle bu kapsamda olan diğer maddi duran varlıkların geçici süreliğine satılan ürünle birlikte verilmesi halinde, bu varlıklar açısından vergiyi doğuran olay meydana gelmeyecektir.

7. 07

   İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı/ Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü Tarafından Verilen 22.05.2024 Tarih ve E-11395140-105[VUK-3-2836]- 696025 Sayılı Özelge’ye göre, “somut durumda, şirketinizce "256 Diğer Maddi Duran Varlıklar" hesabında takip edildiği belirtilen söz konusu kıymetlerin, enflasyon düzeltmesi uygulamasında parasal olmayan kıymet olarak kabul edilmesi ve ilgili mevzuat/düzenlemeler dahilinde düzeltmeye tabi tutulması gerekmektedir.” Denilmek suretiyle bu hesap grubunda yer alan iktisadi kıymetler içinde enflasyon düzeltmesinin yapılacağı ifade edilmiştir.

8. 08

   Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan farklar ilgili iktisadi kıymetin maliyetine eklenecektir.

9. 09

   Amortismana tabi iktisadi kıymetler gerek 2023 gerekse 2024 ve sonrasındaki enflasyon düzeltmesine tabi tutulduğu değerin altında satılmış olması halinde aradaki fark zarar olarak dikkate alınabilecektir.