TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
İşletmeler tarafından peşin olarak ödenen ancak dönemsellik kavramı gereği cari dönem içinde ilgili gider hesaplarına kaydedilmeyen giderleştirilmesi sonraki yıllara kalan giderler bu hesapta izlenir. Bu hesabın işletilmesinde gelecek yıllarla ilgili harcama yapılması halinde bu hesabın borcuna, ödeme yapılan hesabında alacağına kayıt yapılır. Harcamanın ilgili olduğu döneme ulaşımının 1 yılın altına düşmesi halinde bu hesabın alacağı karşılığında 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabının da borcuna kayıt yapılır.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
280 Gelecek Yıllara Ait Giderler
XYZ Hesabı
Azalış kaydı
XYZ Hesabı
280 Gelecek Yıllara Ait Giderler
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Geçici vergi dönemleri dâhil Dönemsellik Kavramı gereği harcamanın ilgili olduğu yıl/hesap dönemi ile giderleştirmenin gerçekleştiği dönemin örtüşüyor olması gerekmektedir.
- 02
Yapılan harcamanın kullanım süresi sözleşme ile belirlenmişse yapılan ödeme sözleşmede yer alan süreye bölünmek suretiyle dönem ve yıllara ilişkin gider tutarları belirlenebilecektir. Yapılan harcamalarda kullanım süresi bilinmiyorsa emsalleri dikkate alınarak giderleştirme işlemleri yapılacaktır.
- 03
Ödemesi yapıldığı halde teslim ve/veya ifası gerçekleşmeyen işlemler için diğer şartlarında sağlanması halinde karşılık ayrılabilecektir.
- 04
Gelecek yıllara ait yapılan gider harcamasının yabancı para cinsinden yapılmış olması halinde yabancı paranın ödenme tarihi ile mal ve/veya hizmet alım tarihindeki yabancı paranın değeriyle mukayese edilerek işletmeye olan gerçek maliyetinin belirlenmesi gerekecektir.
- 05
555 Nolu VUK Genel Tebliğine göre Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının mahiyeti parasal olmayan kıymet ise bu hesaba da enflasyon düzeltmesinin yapılması gerekmektedir.
- 06
Gelecek Aylara Ait Giderler hesabındaki düzeltme farkları kapatılırken kullanılması gerekmektedir. Ancak bu fark 2023 ve öncesine aitse vergi matrahından ari tutulması gerekmektedir. Anılan fark 2024 ve sonrasına aitse vergilendirilecek kazanç ile ilişkilendirilmesi gerekmektedir.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar3 kaynak
- VUK 323. Madde
- 555 Nolu VUK Tebliği 17. Madde
- 176 Nolu VUK Sirküleri 10. Madde
