TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
Faaliyet döngüsü içerisinde ortaya çıkan ve sosyal güvenlik mevzuatı gereğince işletmeler tarafından ödenmesi gereken emeklilik keseneği, sigorta primi, işçi ve işveren katılma payı gibi ödemeler bu hesap aracılığıyla izlenir. Kesinti yapma yükümlülüğü doğdukça bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılırken, borcun ödenmesi veya çeşitli şekillerde yükümlülüğün sonlanması halinde bu hesabın borç tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
XYZ Hesabı
Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik
Kesintileri
Azalış kaydı
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri
XYZ Hesabı
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Hizmetli ve işçilerin sigorta primleri Türkiye'de kâin sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şartıyla işletmeler açısından kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabilmektedir.
- 02
Safi ücretin tespitine kanunla kurulan emekli sandıkları ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20. maddesinde belirtilen sandıklara ödenen aidat ve primler ücretin brüt tutarından indirim olarak dikkate alınabilmektedir.
- 03
SGK prim kesintisi çalışan payı ve işveren payı ile SGK işsizlik prim kesintisi çalışan payı ve SGK işsizlik primi işveren payı şeklinde uygulanmaktadır.
- 04
Sosyal güvenlik kesintileri hali hazırda SGK primi çalışan payı: Sosyal güvenlik matrahı
- 0,14 şeklinde, SGK işsizlik primi işçi payı: Sosyal güvenlik matrahı*0,01 şeklinde SGK işveren payı: Sosyal güvenlik matrahı*0,205 şeklinde ve SGK işveren işsizlik payı: Sosyal güvenlik matrahı*0,02 şeklinde uygulanmaktadır.
- 05
Sosyal güvenlik mevzuatına göre prime esas kazancın tespiti yapılırken aşağıdaki ödemelerin brüt tutarı esas alınmaktadır;
- Hak edilen ücretler
- Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemeler ile işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarlar
- İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince sigortalılara o ay içinde yapılan ödemeler
- 06
Ayni yardımlar ile ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları prime esas kazancın tespitinde dikkate alınmamaktadır.
- 07
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 88.maddesinde Kuruma fiilen ödenmeyen prim tutarlarının Gelir ve Kurumlar Vergisi matrahlarının tespitinde gider yazılamayacağı belirtilmiştir.
- 08
Gelir Tahakkukları Hesabı 555 Nolu Tebliğ ve ekine bakıldığına enflasyon düzeltmesi açısından parasal kıymet olarak değerlendirildiği görülmektedir. Bu kapsamda enflasyon düzeltmesi yapılmasına olanak bulunmamaktadır.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar3 kaynak
- GVK 40. Madde
- GVK 63. Madde
- SGK 80. Madde
