Ödenecek Diğer Yükümlülükler

Bu grup içerisin daha önce tanımlanmış olanların dışında kalan ve mahiyeti itibariyle işletmeler için yükümlülük olan kamu borçları bu hesap aracılığıyla izlenir. İşletmeler nezdinde bu kapsamda bir yükümlülük doğması halinde bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılırken, borcun ödenmesi veya çeşitli şekillerde sonlanması halinde bu hesabın borç tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Mali mevzuat başta olmak üzere çeşitli mevzuat hükümleri işletmelerin yükümlülüklerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi gibi haller neticesinde bir kısım müeyyideler uygulayabilmektedir. Bu kapsamdaki müeyyideler, işletmeler tarafından beklenmedik şekilde ortaya çıktığı için bu hesap aracılığıyla izlenir.

2. 02

   İşletmeler tarafından beklenmedik şekilde ortaya çıkan durumlar genellikle istisnai durumlar olup, mevzuat açısından özellikli hükümlere tabi tutulmaktadır. Bu kapsamda vergi zıyaı cezası başta olmak üzere bu kapsamdaki cezaların çoğu vergi matrahından düşülememektedir. Vergi matrahından düşülemeyecek cezaların bir kısmı şu şekildedir;

   • Vergi zıyaı cezası
   • Vergi aslına bağlı gecikme zammı ve gecikme faizi
   • Trafik cezası
   • Her türlü para cezaları ve vergi cezaları ile teşebbüs sahibinin veya serbest meslek erbabının suçlarından doğan tazminatlar (Sözleşmelere ceza şartı olarak konulan tazminatlar, bu kapsamda değerlendirilmeyecektir.)
   • Basın yoluyla işlenen fiiller ile radyo ve televizyon yayınlarından kaynaklı maddî ve manevî zararlar nedeniyle ödenen tazminatlar
   • Ticaret ve meslek odaları tarafından verilen para cezaları
3. 03

   İşle ilgili olmak kaydıyla, sözleşmeye veya yargı kararına veya kanun emrine istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar vergi matrahından mahsup edilebilecektir.

4. 04

   Vadesi geçmiş veya ertelenmiş olanlar dâhil olmak üzere; ödenecek olan Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi ve Katma Değer Vergisi genel olarak matrahından indirilemeyecektir. Ancak Katma Değer Vergisinde indirimi kabul edilmeyen vergiler mahiyetine göre gider ya da maliyet olarak vergi matrahından indirilebilecektir.

5. 05

   Vadesi geçmiş veya ertelenmiş olanlar dâhil olmak üzere; ödenecek olan özel iletişim vergileri ile binek otomobillere ait motorlu taşıtlar vergisi (MTV) vergi matrahının tespitinde genel olarak indirim konusu yapılamayacaktır. Ancak faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu kapsamda ödediği MTV’ler indirim konusu yapılabilecektir.

6. 06

   Gelir Tahakkukları Hesabı 555 Nolu Tebliğ ve ekine bakıldığına enflasyon düzeltmesi açısından parasal kıymet olarak değerlendirildiği görülmektedir. Bu kapsamda anılan hesap için enflasyon düzeltmesi yapılmasına olanak bulunmamaktadır.