Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları

İşletmeler tarafından elde edilen dönem kârı üzerinden belirlenen kurumlar vergisi ile diğer vergi ve kesintiler, fonlar ve benzeri diğer yükümlülükler için ayrılan karşılıklar bu hesap vasıtasıyla izlenir. Vergiyi doğuran olayın meydana gelmesi ile birlikte bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılırken, borcun ödenmesi veya herhangi bir şekilde yükümlülüğün ortadan kalkması halinde bu hesabın borç tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Dönem kârı üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar vergisi ile bu kapsamdaki yasal yükümlülükler, dönem kârı hesabına borç kaydedilirken bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılır. Tahakkuk işlemlerinin kesinleşmesi halinde bu hesabın borcu karşılığında mahiyetine göre 371 veya 360 kodlu hesaba aktarılarak kapatma işlemi gerçekleştirilmiş olur.

2. 02

   Gelir ve kurumlar vergisi ticari mali mevzuat açısından gider olarak dikkate alınamamaktadır. Başka bir ifadeyle, gelir ve kurumlar vergisi için ayrılan karşılık giderlerinin vergi matrahına esas kazancı etkilememesi gerekmektedir.

3. 03

   Karşılık ayırma ihtiyatlılık kavramının bir gereğidir. Başka bir ifadeyle, her ne kadar bir kısım karşılıklar mali mevzuat açısından dikkate alınamayacak (KKEG) olsa da Tek Düzen Hesap Planı ve Muhasebe Uygulamaları Genel Tebliği uyarınca muhasebe kayıtları kaidesine göre karşılık ayırma işlemlerinin yapılması gerekmektedir.

4. 04

   Uyumlu mükelleflere sağlanan %5 vergi indimi ile indirimli kurumlar vergisi uygulamasından yararlanacak olan işletmelerin bu yararlanma haklarını da dikkate alacak şekilde karşılık ayırmaları gerekmektedir.

5. 05

   Bu hesap grubunda dönem karına yönelik işlemler yapılmaktadır. Başka bir ifadeyle, geçmiş dönemlere yönelik olarak işletmeler re’sen tarh, ikmalen tarh ve idarece tarh gibi yöntemlerle vergiye muhatap tutulacak olurlarsa bu hesap yerine 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabını tercih etmeleri yerinde olacaktır.

6. 06

   Gelir Tahakkukları Hesabı 555 Nolu Tebliğ ve ekine bakıldığına enflasyon düzeltmesi açısından parasal kıymet olarak değerlendirildiği görülmektedir. Bu kapsamda anılan hesap için enflasyon düzeltmesi yapılmasına olanak bulunmamaktadır.