Kıdem Tazminatı Karşılığı

İşletme bünyesinde çalıştırılan personele yönelik olarak mevzuat çerçevesinde belirlenecek esaslar eşliğinde ayrılan ve ödeme süresi bir yıldan az olarak öngörülen karşılıklar bu hesap aracılığıyla izlenir. Bu kapsamda karşılık ayrıldıkça bu hesabın alacak tarafına kayıt edilirken ödemenin yapılması veya yükümlülüğün ortadan kalkması halinde bu hesabın borç tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Muhasebenin temel kavramlarından olan ihtiyatlılık kavramı gereği işletmeler gelecekte karşılaşabilecekleri gider ve maliyetler ile tahsili şüpheli hale gelen alacaklar için karşılık ayırmaktadırlar. Bu kavram gereğinde kıdem tazminatları içinde karşılık ayrılması gerekmektedir.

2. 02

   Kıdem tazminatı için muhasebenin temel kavramlarından olan ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılması gerekirken, mali mevzuata göre ayrılan karşılığın gider olarak dikkate alınabilmesi için kıdem tazminatının ödenmiş olması gerekmektedir.

3. 03

   25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanunu ve 20/4/1967 tarihli ve 854 sayılı Deniz İş Kanunu’na göre ödenmesi gereken kıdem tazminatlarının tamamı hizmet erbabı açısından gelir vergisinden istisna tutulmuştur. Başka bir ifadeyle, işveren tarafından bu kapsamda yapılan tazminat ödemelerinde gelir vergisi tevkifatı yapılmayacaktır. Öte yandan 13/6/1952 tarihli ve 5953 sayılı kanuna göre ödenen (Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkındaki kanun) ve hizmetlinin 24 aylığını aşmayan kıdem tazminatları da gelir vergisinden istisna tutulmuştur.

4. 04

   Hizmet erbabı tarafından hizmet ifası yapılmadan ödenen ücretler ise tazminat kapsamında değerlendirilmemektedir.

5. 05

   Kıdem tazminatı belli şartlar eşliğinde gelir vergisinden istisna tutulmuşken, damga vergisi hali hazırda binde 7,59 oranında uygulanmaktadır.

6. 06

   Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisna tutulmuşken, ihbar tazminatı gelir vergisine tabi tutulmaktadır.

7. 07

   Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğünü 05/01/2023 tarih ve 27998389-010.06.02-1818123 sayılı yazısına göre 1/1/2023-30/06/2023 tarihleri arasında aylık katsayının (0.388581), memuriyet taban aylığı göstergesine uygulanacak taban aylık katsayısının (6.082041), iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük ve mali sorumluluk zamlarının aylık tutarlara çevrilmesinde uygulanacak yan ödeme katsayısının ise şeklinde (0.123232) olacağı ifade edilmiştir.

8. 08

   Gelir Tahakkukları Hesabı 555 Nolu Tebliğ ve ekine bakıldığına enflasyon düzeltmesi açısından parasal kıymet olarak değerlendirildiği görülmektedir. Bu kapsamda anılan hesap için enflasyon düzeltmesi yapılmasına olanak bulunmamaktadır.