TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
İşletme sahibi veya ortakları tarafından işletmeye tahsis edilen veya ortaklarca taahhüt edilen sermayeden henüz yerine getirilmemiş olanlar bu hesap aracılığıyla izlenir. Pasifi düzenleyici aktif karakterli bu hesapta ödenmemiş sermaye tutarında artış olduğu zaman bu hesabın borç tarafına kayıt yapılırken, yükümlülüğün yerine getirilmesi veya herhangi bir nedenle sonlanması halinde bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
501 Ödenmemiş Sermaye
XYZ Hesabı
Azalış kaydı
XYZ Hesabı
501 Ödenmemiş Sermaye
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
Taahhüt yoluyla sermaye artırımı uygulamada dış kaynaklardan artırım olarak da bilinmektedir. Dış kaynaklardan yapılan sermaye artırımında hem ayni sermaye hem de nakdi sermaye işletmeye sermaye olarak konulabilmektedir.
- 02
Kural olarak daha önceden taahhüt edilen sermaye yükümlülüğü yerine getirilmeden yeniden sermaye artırımına gidilememektedir. Sermayeye oranla düşük tutardaki ödenmemiş kısımlar bu kapsamda değerlendirilmektedir.
- 03
Nakden taahhüt edilen sermayenin %25 olan kısmının peşin olarak yerine getirilmesi kalan tutarından 24 ay içersin de yerine getirilmektedir. Ancak limited şirketleri bundan istisna tutulmuştur.
- 04
Ayni sermaye taahhüdü yerine getirilirken ayni sermaye üzerinde sınırlı bir ayni hakkın olmaması, haciz veya tedbirin bulunmaması, nakdi değerinin olması ve devrolunabilen özelliğe haiz olması gerekmektedir. 865
- 05
Sermaye taahhüdünün ayni olarak yerine getirilmesi ve işletme devri yapılacak olunması halinde Asliye Ticaret Mahkemesi’nce atanacak olan bilirkişi tarafından değer tespitinin yapılması ve tapuya şerh ile aynı hakların ilgili sicil kayıtlarının yapılması gerekmektedir. 866
- 06
Sermaye taahhüdünün yerine getirilmemesinden yani ortağın temerrüde düşmesinden kaynaklı alacaklar için de paranın zaman değerini dikkate alarak işlem yapılması gerekmektedir.
- 07
Bağlı ortaklıklar tarafından nakden ödenmesi taahhüt edilen sermaye tutarının ortaklara dağıtılacak olan şirket kârından karşılanması halinde bu durum kâr dağıtımı sayılacak ve ortakların statüsüne göre vergisi kesintisi yapılması durumu ortaya çıkabilecektir.
- 08
Mal ve hakların sermaye şirketlerine konulması elden çıkartma olarak kabul edilmektedir.
- 09
Sermaye şirketleri olarak satılan; anonim, eshamlı komandit ve limited şirketlerin kuruluş ve sermaye artırımına yönelik olarak düzenledikleri kâğıtlar, pay devirlerine ilişkin sözleşmeler, damga vergisi ve harçlardan istisna tutulmuştur.
- 10
Ödenmemiş sermaye olarak bu hesapta yer alan tutar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacaktır. 865 www.ozdogrular.com. Erişim Tarihi: 18.07.2023 866 www.ozdogrular.com. Erişim Tarihi: 18.07.2023
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar5 kaynak
- TTK 456. Madde
- TTK 585. Madde
- İzmir Vergi Dairesi Başkanlığının 05.06.2012 Tarih ve B.07.1.GİB.4.35.16.01-125-567 sayılı Özelgesi
- İzmir Vergi Dairesi Başkanlığının 05.06.2012 Tarih ve B.07.1.GİB.4.35.16.01-125-567 sayılı Özelgesi
- GVK Mükerrer 80. Madde
