TEMEL ÇERÇEVE
Hesabın işleyişi
Geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan ve işletme sahip ve ortaklarına henüz dağıtılmamış olan karlar, bu hesap aracılığıyla izlenir. Geçmiş dönem karlarında artış meydana geldikçe bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılırken, geçmiş yıl karlarının ortaklara dağıtılması, sermayeye eklenmesi veya başkaca sebeplerle azalması halinde bu hesabın borç tarafına kaydedilir.
MUHASEBELEŞTİRME
Örnek kayıtlar
Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.
Artış kaydı
XYZ Hesabı
Geçmiş Yıllar Karları
570 Geçmiş Yılar Karları
Azalış kaydı
570 Geçmiş Yılar Karları
XYZ Hesabı
DENETİM VE MEVZUAT BAKIŞI
Vergisel açıdan dikkat edilecek hususlar
Parasal sınırlar ve oranlar, resmî kaynaklarda yayımlanan 2026 tutarlarıyla karşılaştırılmıştır.
- 01
İşletmelerin faaliyetleri sonucunda oluşan kazançlar SPK ve TKK hükümleri hariç işletmenin tercihine göre kimi zaman kısmen veya tamamen dağıtılmakta veya sermayeye eklenebilmektedir. Geçmiş yıl karlarının sermayeye eklenmesi kar dağıtımı sayılmayacağı için vergilendirilmeye tabi tutulmazken, kar dağıtımı olarak işletmeden çekilmesi halinde vergilendirilmeye tabi tutulmaktadır.
- 02
İşletmelerin kar dağıtım politikasını; sabit miktarda kar dağıtımı politikası, sabit oranda kar dağıtımı politikası, sabit miktar veya oran + ek kar dağıtımı politikası, artıklar oranında kar dağıtımı politikası, istikrarlı kar dağıtımı politikası şeklinde saymak mümkündür.
- 03
Kar dağıtım politikası işletme ana sözleşmesinde yer aldığı gibi işletme genel kurulunun kararı ile de belirlenebilmektedir. Bu kapsamdaki genel kurul toplantılarında sermaye sahiplerinin veya bunların temsilcisinin ¼’ünün hazır bulunması ve oy çokluğuyla karar alınması yeterli olmaktadır.
- 04
Tam mükellef kurumlar tarafından GVK 75. Maddesinin ikinci fıkrasının 1. 2. ve 3. bentleri kapsamında kar dağıtımı sebebiyle nakden veya hesaben yapılan ödemelerden tevkifat yapılması gerekmektedir.
- 05
Menkul kıymetler yatırım fonları veya ortaklıklarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançları, portföyü Türkiye'de kurulu borsalarda işlem gören altın ve kıymetli madenlere dayalı yatırım fonları veya ortaklıklarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançları, girişim sermayesi yatırım fonları veya ortaklıklarının kazançları, gayrimenkul yatırım fonları veya ortaklıklarının kazançları (Esas faaliyet konusu itibarıyla gayrimenkul, gayrimenkul projeleri ve gayrimenkule dayalı haklardan oluşan portföyü işletmek amacıyla kurulanlar dışında kalanların kazançları hariç), konut finansmanı fonları ile varlık finansmanı fonlarının kazançları üzerinden bu kazancı sağlayanlar tarafından yapılan nakden veya hesaben ödeme sırasında Kurumlar Vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.
- 06
Dar mükellefiyete tabi olup, yıllık veya özel beyanname veren kurumların, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancından, hesaplanan kurumlar vergisi düşüldükten sonra kalan kısımdan ana merkeze aktardıkları tutar üzerinden Kurumlar Vergisi kesintisi yapılacaktır.
- 07
Kurumların; tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun sermayesine katılımlarından kaynaklı olarak elde ettikleri kazançlar kurumlar vergisinden istisna tutulmuştur. Bu kapsamda yapılan geçmiş yıl karlarının dağıtımında vergi kesintisi yapılmayacaktır.
- 08
Enflasyon düzeltmesi yapılırken üstteki bölümde yer alan açıklamalara göre hareket edilmesi gerekmektedir.
Mevzuat dayanakları ve dipnotlar4 kaynak
- TTK 418. Madde
- KVK 15. Madde
- KVK 30. Madde
- KVK 5. Madde
