Geçmiş Yıllar Zararları

Geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan ve işletmenin sermayesi veya ortakları tarafından henüz giderilmemiş olan zararlar, bu hesap aracılığıyla izlenir. Geçmiş dönem zararlarında artış meydana geldikçe bu hesabın borç tarafına kayıt yapılırken, geçmiş yıl zararlarının sermayeden yâda ortaklardan karşılanması halinde bu hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Hesaptaki artış ve azalışların kitapta kullanılan şematik kayıt karşılıkları aşağıdadır.

1. 01

   Geçmiş zararlarının geçmiş yıl karları ile karşılanması halinde bu durum kar dağıtımı olarak kabul edilmeyecektir.

2. 02

   Sermaye yedeklerine yönelik olarak VUK 298. Madde kapsamında yapılan enflasyon düzeltmesi ile oluşan enflasyon farkları geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebileceği gibi sermayeye de eklenebilecektir. İşletmeler tarafından bu kapsamda yapılan işlemler kar dağıtımı sayılmayacaktır.

3. 03

   Geçmiş yıl zararlarının mahsubu suretiyle sermaye azaltılması durumunda azaltılmaya konu edilen tutar için vergi kesintisi yapılmayacaktır.

4. 04

   Yeniden değerlemeye tabi tutulan maddi duran varlıklardaki değer artış kazancının geçmiş yıl zararları ile mahsup edilmesi halinde vergilendirilmeye tabi tutulmayacaktır.

5. 05

   Kurumların istisna olan kazançlardan kaynaklı oluşan zararları, istisna olmayan kazançlardan giderilemeyecektir.

6. 06

   İşletmeler tarafından beş yıldan fazla nakledilmemek ve beyannamede yıllar itibariyle ayrı ayrı gösterilmiş olmak şartıyla geçmiş yılların zararları cari yılın karından mahsup edilebilecektir.

7. 07

   KVK’nun 20. Maddesinde sayılan devir yoluyla edinme ile tam bölünme kapsamında olan işletmelerin öz sermayeleri ile sınırlı (tam bölünmede orantısına göre) olmak üzere devir alan kurum tarafından zararları mahsup edilebilecektir. Ancak bu işlemin yapılabilmesi için son beş yıla ilişkin kurumlar vergisi beyannamelerinin kanunî süresinde verilmiş olması ve devralınan kurumun faaliyetine devir veya bölünmenin meydana geldiği hesap döneminden itibaren en az beş yıl süreyle devam edilmesi şartı aranılmaktadır.

8. 08

   Türkiye’de istisna edilen kazançlar ile beş yıldan fazla nakledilenler hariç olmak üzere; yurt dışı faaliyetlerden doğan zaralar Türkiye’deki kazançlardan indirilebilecektir. Ancak bu indirim yapılabilmesi için zarar dönemi dâhil her yıl o ülke mevzuatına göre denetim yetkisi verilen kuruluşlarca denetim yapılarak rapora bağlanması ve raporun aslı ile tercüme edilmiş bir örneğinin Türkiye'deki ilgili vergi dairesine ibraz edilmesi şartı ayrıca aranılmaktadır.

9. 09

   7440 sayılı kanun dâhil matrah artırımına yönelik kanunlarda geçmiş yıl zararlarının matrah artırımında bulunulan yılların zararlarının en fazla %50’sini sonraki yıllarda indirim konusu yapılabilmektedir. İstisnai olarak 2022 yılına ilişkin 7440 sayılı kanun kapsamında matrah artırımında bulunanlar 2022 yılı zararının tamamını 2023 ve müteakibindeki yılların kazancından indirim konusu yapamayacaktır.

10. 10

    Enflasyon düzeltmesi yapılırken üstteki bölümde yer alan açıklamalar göre hareket edilmesi gerekmektedir.